Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Angiografia wieńcowa (koronarografia)


Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych
Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 we Wrocławiu
Angiografia wieńcowa (koronarografia)

Co to jest angiografia naczyń wieńcowych (koronarografia)?

Angiografia wieńcowa (koronarografia) to badanie radiologiczne pozwalające na ocenę naczyń wieńcowych. Badanie to polega na podaniu środka kontrastowego bezpośrednio do wybranego naczynia wieńcowego. Następnie obserwuje się na monitorze specjalnego aparatu rentgenowskiego jak naczynie wypełnia się środkiem kontrastowym. Na podstawie obrazu na monitorze lekarz może stwierdzić, które naczynie jest zwężone lub poszerzone, w jakim miejscu dokładnie doszło do powstania nieprawidłowej zmiany oraz ile naczyń wieńcowych jest zmienionych chorobowo. Jeśli środek kontrastowy nie przechodzi poza obszar zwężenia, oznacza to, że naczynie jest całkiem zamknięte, a jeśli kontrast przechodzi dalej, ocenia się jak bardzo zwężone jest naczynie krwionośne i w zależności od tego podejmuje się decyzję o dalszym leczeniu – czy wystarczy przyjmowanie leków, czy trzeba wykonać przezskórną interwencję wieńcową. Często bezpośrednio po badaniu przystępuje się do poszerzenia zwężonych naczyń. W niektórych przypadkach wynik koronarografii wskazuje na konieczność przeprowadzenia zabiegu kardiochirurgicznego (tzw. bypass).

 

Jakie są wskazania do angiografii naczyń wieńcowych (koronarografii)?

Lekarz może zlecić wykonanie angiografii naczyń wieńcowych (koronarografii) u pacjentów z:

  • objawami sugerującymi chorobę niedokrwienną serca (najczęściej z bólami w klatce piersiowej, nasilającymi się po wysiłku, niekiedy promieniującymi do ręki, szyi albo żuchwy);
  • rozpoznaną chorobą wieńcową, jeśli objawy w ostatnim czasie nasiliły się lub pojawiły się nowe niepokojące objawy;
  • tętniakiem aorty;
  • niewydolnością serca;
  • po urazie klatki piersiowej;
  • przed leczeniem kardiochirurgicznym (np. wad zastawek serca);
  • niektórymi wrodzonymi wadami serca;
  • chorobami zapalnymi naczyń krwionośnych, szczególnie chorobą Kawasakiego.

Nie u każdego pacjenta z wymienionymi chorobami konieczna jest koronarografia. O tym, w jakich sytuacjach warto uzupełnić diagnostykę o angiografię, decyduje kardiolog. W niektórych przypadkach wystarczające mogą być nieinwazyjne badania obrazowe, takie jak angio-TK, czy angio-MR (specjalne projekcje tomografii czy rezonansu magnetycznego z podaniem środka kontrastowego dożylnie). Najczęściej angiografię naczyń wieńcowych wykonuje się w toku diagnostyki oraz monitorowania choroby niedokrwiennej serca, czyli choroby wieńcowej. Koronarografia jest szczególnie ważnym badaniem u pacjentów z zawałem serca, u których można poszerzyć badanie o część leczniczą, czyli zabieg angioplastyki i ewentualni wszczepienie stentów (przezskórna interwencja wieńcowa).

Jak przebiega angiografia naczyń wieńcowych (koronarografia)?

Angiografię naczyń wieńcowych (koronarografia) wykonują w specjalnych pracowniach hemodynamicznych kardiolodzy lub w radiologicznych pracowniach badań naczyniowych – radiolodzy. Przed badaniem lekarz zbiera wywiad, aby stwierdzić, czy pacjent nie ma przeciwwskazań do wykonania badania. W tym celu wykonuje się także badania laboratoryjne (morfologia krwi, oznaczenie grupy krwi, parametry krzepnięcia krwi, oraz badania biochemiczne, m.in. stężenie kreatyniny – parametr funkcji nerek, gdyż niewydolność nerek jest jednym z przeciwwskazań do podania kontrastu do naczyń krwionośnych). Jeśli lekarz nie stwierdza żadnych przeciwwskazań, pacjent jest przygotowywany do badania. Zakładane jest wkłucie dożylne, przez które w razie potrzeby (np. gdyby wystąpiła reakcja alergiczna na kontrast), można podać leki. Golone są miejsca, przez które można wprowadzić cewnik do naczyń krwionośnych (najczęściej w pachwinie).

Następnie lekarz wybiera najlepsze miejsce do wprowadzenia cewnika, przez który podaje się kontrast do naczyń wieńcowych. Z reguły jest to któraś z pachwin albo któryś nadgarstków. Miejsce to dezynfekuje się, a następnie znieczula miejscowo (ostrzykując lekiem znieczulającym). Po kilku minutach, kiedy znieczulenie działa, do tętnicy obwodowej wprowadza się długi cewnik, którego koniec dochodzi do naczynia wieńcowego. Dzięki stałemu obrazowi rentgenowskiemu lekarz widzi dokładnie, gdzie jest końcówka cewnika. Gdy znajdzie się ona we właściwym miejscu, czyli na początku prawej tętnicy wieńcowej albo w lewej tętnicy wieńcowej, podaje się środek kontrastowy, który jest płynny i miesza się z krwią. W czasie podawania kontrastu pacjent może odczuwać ciepło, uczucie to jednak szybko mija.

Fot. 1. Znieczulenie okolicy prawej pachwiny przed nakłuciem tętnicy udowej

Fot. 2. Nakłucie tętnicy udowej


Fot. 3. Dynamiczny wypływ jasnej krwi potwierdzający właściwe wykonanie nakłucia

Fot. 4. Wprowadzenie cewnika przez kaniulkę



Obserwując obraz na ekranie, lekarz ocenia budowę i drożność tętnic wieńcowych. Kontrast podje się kilkukrotnie do każdej tętnicy wieńcowej, aby dobrze je ocenić. Obraz na monitorze tworzy krótki film przedstawiający wypełniające się środkiem kontrastowym naczynia wieńcowe.





Zapis badania wykonuje się w wersji cyfrowej, więc lekarz może odtworzyć wynik badania już po jego wykonaniu. Po wykonaniu serii ujęć, usuwa się cewnik z naczyń wieńcowych. Po jego wysunięciu, na miejsce nakłucia zakłada się opatrunek uciskowy, aby nie powstał krwiak. Lekarz analizuje obraz angiografii w połączeniu z innymi wynikami badań (EKG, próba wysiłkowa, USG serca) i na tej podstawie wydaje dalsze zalecenia. Czasem od razu po podaniu środka kontrastowego do naczyń widać zwężenia wymagające pilnej interwencji. Wykorzystując ten sam dostęp naczyniowy i cewnik w naczyniu wieńcowym, można wówczas wykonać leczniczy zabieg angioplastyki wieńcowej (przezskórna interwencja wieńcowa).

Sama angiografia jest badaniem diagnostycznym, a nie zabiegiem leczniczym. Pozwala ocenić problem i podjąć właściwą strategię, ale nie leczy pacjenta. Po wykonaniu koronarografii w niektórych przypadkach stosuje się metody leczenia przezskórnego.

Jak się przygotować do angiografii naczyń wieńcowych (koronarografii)?

Jeśli koronarografia ma być wykonana jako planowe badanie, jak przed każdym zabiegiem czy badaniem inwazyjnym, warto zaszczepić się przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Szczepionka jest podawana w trzech dawkach (pierwsza, druga po miesiącu, a następnie trzecia po kolejnych pięciu miesiącach). Zabieg można przeprowadzić przed zrealizowaniem wszystkich dawek szczepienia ochronnego. Jeśli nie jesteś pewny/pewna, czy byłeś/byłaś szczepiona przeciw wzw B, można zbadać miano przeciwciał anty-HBs, które świadczą o odporności.

  • Powiedz lekarzowi o wszystkich stosowanych lekach, także tych dostępnych bez recepty. Zapytaj, czy powinieneś/powinnaś zaprzestać stosowania jakichś leków przed zabiegiem. Jeśli lekarz nie zaleci zaprzestania przyjmowania któregoś leku, przyjmij je jak zwykle.
  • Zapytaj lekarza, czy wykonać jakieś badania laboratoryjne przed zabiegiem, czy wszystkie badania będą wykonane bezpośrednio przed angiografią w szpitalu.
  • Koniecznie poinformuj lekarza, jeśli kiedykolwiek wystąpiła u Ciebie reakcja alergiczna po podaniu środka kontrastowego w trakcie badań radiologicznych.
  • Dzień przed zbiegiem warto zadbać o odpowiednie nawodnienie. Wskazane jest wpicie 1,5–2 litrów płynów.
  • Kobiety powinny pamiętać o zmyciu lakieru do paznokci z dłoni i stóp.
  • W dniu badania, przed zabiegiem (z reguły 6–8 godzin)  należy pozostawać na czczo.
  • Czasem niezbędne może być ogolenie skóry w miejscu planowego wprowadzenia cewnika naczyniowego (w pachwinie).
  • Przed badaniem trzeba zdjąć biżuterię, zegarek itp., należy wyjąć protezy zębowe.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania angiografii wieńcowej (koronarografii)?

Angiografia naczyń wieńcowych (koronarografia) to bardzo ważne badanie w diagnostyce kardiologicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do badania jest brak zgody pacjenta. Istnieje szereg sytuacji, które sprawiają, że lekarz ocenia indywidualnie dla każdego pacjenta, co jest bardziej korzystne – zaniechanie badania z uwagi na możliwe powikłania, czy wykonanie go.

Przeciwwskazaniem do angiografii wieńcowej może być:

  • silna reakcja uczuleniowa po podaniu środka kontrastowego,
  • zaawansowana choroba nerek (niewydolność nerek),
  • obrzęk płuc,
  • poważne zaburzenia krzepnięcia krwi,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego (aktywne, utrzymujące się),
  • niedawno przebyty udar mózgu,
  • ciężka anemia,
  • ciężkie, niewyrównane nadciśnienie tętnicze,
  • poważne zaburzenia elektrolitowe,
  • zapalenie wsierdzia.

Jakie powikłania mogą wystąpić po wykonaniu badania angiografii wieńcowej? Jak postępować po badaniu?

Angiografia wieńcowa to badanie inwazyjne, więc jego wykonanie wiąże się z pewnym ryzykiem. Powikłania zdarzają się jednak stosunkowo rzadko, bo po około 3–5 na 1000 zabiegów. Po koronarografii mogą wystąpić:

  • Ból, zaczerwienienie i siniak w miejscu dostępu naczyniowego (pachwina lub nadgarstek), rzadziej może dojść do powstania większego krwiaka, tętniaka rzekomego i/lub stanu zapalnego w tym miejscu. Aby zapobiec tworzeniu się krwiaka i dalszych powikłań, po usunięciu cewnika na czas do kilku godzin zakłada się opatrunek uciskowy. Jeśli po jego zdjęciu zauważysz, że w miejscu po wkłuciu pojawia się obrzęk, nie możesz swobodnie ruszać ręką lub nogą, okolica jest wyraźnie cieplejsza bądź pojawi się gorączka, natychmiast zgłoś się do lekarza.
  • Ostre niedokrwienie kończyny, na której było wykonane wkłucie. Natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe, jeśli ręka lub noga jest sina, blada, nie możesz nią ruszać, odczuwasz silny ból i/lub nie masz czucia w obrębie ręki lub nogi, sprawia wrażenie jakby była „obca”?.
  • Zaburzenia rytmu serca, zawał serca, uszkodzenie tętnicy. Pacjenci są monitorowani w trakcie i po zabiegu, więc lekarz może od razu interweniować jeśli wystąpią ostre powikłania kardiologiczne i zaistnieje taka konieczność.
  • Udar mózgu.
  • Uszkodzenie nerek – aby zapobiec temu powikłaniu, należy pić dużo płynów zarówno przed, jak i po badaniu. Pozwala to „wypłukać” z organizmu kontrast obciążający nerki. W niektórych przypadkach należy jednak zachować ostrożność w przyjmowaniu nadmiernej ilości płynów. Dotyczy to szczególnie pacjentów z niewydolnością serca. W takich przypadkach lekarz poinformuje ile płynów można bezpiecznie przyjąć po badaniu.
  • Reakcja alergiczna na środek kontrastowy, w tym wstrząs anafilaktyczny. Większe ryzyko występuje u osób chorujących na choroby alergiczne, takie jak astma oskrzelowa, katar sienny, alergie pokarmowe oraz u osób, u których członkowie najbliższej rodziny chorują na choroby alergiczne. W razie pojawienia się silnej reakcji alergicznej lekarz może natychmiast interweniować i podać niezbędne leki.
  • Silne krwawienie i wtórna anemia. Na wypadek tego powikłania oraz konieczności podania leczniczo preparatów krwi, u każdego pacjenta przed zabiegiem należy oznaczyć grupę krwi.

Ryzyko poważniejszych powikłań, a nawet zgonu jest większe u osób starszych, obarczonych chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, przewlekła choroba nerek, niewydolność serca.

Przez kilka godzin po badaniu należy trzymać rękę lub nogę wyprostowaną. Jeśli przebieg badania jest niepowikłany, pacjent nie odczuwa żadnych niepokojących dolegliwości, jeszcze tego samego dnia, albo na drugi dzień może opuścić szpital. W ciągu 2–3 dni po badaniu należy unikać obciążania ręki lub nogi, na której wykonano nakłucie.

Data utworzenia: 12.12.2016
Angiografia wieńcowa (koronarografia)Oceń:
(3.00/5 z 2 ocen)
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?