Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Mykoplazmozy


Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii
Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
Mykoplazmozy
Mycoplasma hominis / Fot. CDC

Czym są mykoplazmozy i jaka jest ich przyczyna?

Mykoplazmy to najmniejsze znane wolno żyjące drobnoustroje. Nie mają one ściany komórkowej, co powoduje, że są oporne na działanie antybiotyków, które działają za jej pośrednictwem. Mykoplazmy zazwyczaj kolonizują powierzchnię błon śluzowych układu oddechowego i dróg moczowych różnych gatunków zwierząt. Od ludzi wyizolowano 17 gatunków mykoplazm. Przyleganie bakterii do powierzchni komórek gospodarza jest procesem warunkującym kolonizację i zakażenie. Niektóre patogenne mykoplazmy mają płaski kształt i wykształciły specjalne mechanizmy ułatwiające przyleganie, na przykład poprzez wydzielanie specjalnych białek. Najważniejsze mykoplazmy powodujące zakażenia u człowieka to Mycoplasma pneumonae i grupa mykoplazm genitalnych - Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Ureaplasma parvum.

Jak często występują mykoplazmozy?

Zakażenia Mycoplasma pneumoniae występują na całym świecie przez cały rok, częściej w miesiącach jesiennych w klimacie umiarkowanym. Co kilka lat obserwuje się epidemie. Bakteria wywołuje objawy ze strony układu oddechowego i dolnych dróg oddechowych we wszystkich grupach wiekowych, najczęściej jednak u osób w przedziale wiekowym 5-20 lat.

Do epidemii dochodzi głównie w zamkniętych populacjach, takich jak szkoły czy koszary wojskowe, większość przypadków występuje spontanicznie lub rodzinnie. Zachorowania w rodzinach zwykle występują seryjnie z 2-3-tygodniowymi przerwami. Dorośli przeważnie nabywają zakażenie poprzez kontakt z dziećmi. Do zakażenia Mycoplasma pneumoniae dochodzi drogą kropelkową. Mykoplazmy genitalne mogą kolonizować organizm noworodka podczas przechodzenia przez kanał rodny, jednak kolonizacja ta zwykle nie jest trwała. Po okresie dojrzewania kolonizacja ma związek głównie z aktywnością seksualną. Mężczyźni nieco rzadziej ulegają kolonizacji niż kobiety. Ocena udziału tych mikroorganizmów w powodowaniu chorób u ludzi musi uwzględniać ich częste występowanie u zdrowych osób.

Jak się objawiają mykoplazmozy?

Mycoplasma pneumoniae

Klasyczną postacią zakażenia Mycoplasma pneumoniae jest zapalenie płuc, częściej jednak spotyka się infekcje pozapłucne. U młodszych dzieci zazwyczaj obserwuje się zakażenie górnych dróg oddechowych, podczas gdy u dzieci po 5. roku życia oraz u dorosłych częstsze jest zapalenie oskrzeli lub zapalenie płuc. Okres wylęgania wynosi 2-3 tygodni - znacznie dłużej niż w większości innych infekcji układu oddechowego. Początkowo pojawia się gorączka i objawy ogólne oraz ból głowykaszel, które mogą być bardzo uciążliwe. Bolesność mięśni klatki piersiowej wynika z częstych, przedłużających się ataków kaszlu. Objawy narastają stopniowo, mniej gwałtowanie niż w infekcjach wirusowych. Plwocina jest zwykle biała i może zawierać domieszkę krwi. Inne dolegliwości, takie jak bóle mięśniowe, wymioty czy biegunka, zdarzają się rzadko. Mycoplasma pneumoniae może również spowodować pęcherzowe zapalenie błony bębenkowej manifestujące się bólem ucha. Zakażenie Mycoplasma pneumoniae może mieć szczególnie ciężki przebieg u chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową lub inne hemoglobinopatie. Z zakażeniem Mycoplasma pneumoniae wiążą się liczne nieprawidłowości poza układem oddechowym, które niejednokrotnie są wskazówką pozwalającą na rozpoznanie zakażenia mykoplazmatycznego. Patogeneza pozapłucnych manifestacji choroby nie jest dokładnie poznana, najprawdopodobniej jednak powikłania te mają podłoże immunologiczne.

Mykoplazmy genitalne

Jedną z chorób powodowanych przez te drobnoustroje jest nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, chociaż dominującym czynnikiem etiologicznym jest tutaj Chlamydia trachomatis. Zapalenie narządów miednicy mniejszej może być powikłaniem tak zwanej waginozy bakteryjnej, a mykoplazmy genitalne są jednymi z czynników bakteryjnych ją wywołujących. Rozważano udział ureaplazm w etiologii idiopatycznej niepłodności, zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, jednak brak przekonujących dowodów na takie powiązanie. Istnieje natomiast związek pomiędzy tymi drobnoustrojami a zapaleniem wód płodowych oraz przedwczesnymi porodami. Reaktywne zapalenie stawów również może być powodowane przez ureaplazmy.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów mykoplazmozy?

W przypadku wystąpienia opisanych objawów należy się zgłosić do lekarza w celu oceny prawdopodobieństwa mykoplazmozy i ewentualnego leczenia.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie mykoplazmozy?

Większość zakażeń Mycoplasma pneumoniae nie jest rozpoznawana, ponieważ są one nie do odróżnienia od infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych powodowanych przez wirusy i inne bakterie. Infekcję Mycoplasma pneumoniae podejrzewa się zazwyczaj wówczas, gdy choroba przedłuża się lub pojawiają się manifestacje pozapłucne. Typowe dla mykoplazmowego zapalenia płuc są znaczne nieprawidłowości na zdjęciu RTG płuc przy braku zmian osłuchowych. Mycoplasma pneumoniae może być hodowana na sztucznych podłożach, jednak proces ten jest pracochłonny, wymaga specjalnych podłoży i zajmuje ponad 2 tygodnie. W związku z tym hodowla nie jest pomocna w diagnozowaniu infekcji mykoplazmatycznych. Podobnie jest w przypadku badań serologicznych, ponieważ przeciwciała pojawiają się późno. W przypadku diagnostyki mykoplazmoz genitalnych, rzadko istnieją wskazania do diagnostyki materiału z dolnego odcinka układu płciowego w kierunku mykoplazm. Powszechność tych organizmów u zdrowych osób powoduje, że nie można jednoznacznie zinterpretować dodatniego wyniku badania.

Jakie są metody leczenia mykoplazmoz?

Zakażenia górnych dróg oddechowych o etiologii Mycoplasma pneumonie nie wymagają leczenia przeciwbakteryjnego. W leczeniu zapalenia płuc wywołanego tą bakterią stosuje się antybiotyki przez 14-21 dni. W leczeniu zakażeń spowodowanych przez mykoplazmy genitalne również stosuje się antybiotyki.

Czy jest możliwe całkowite wyleczenie mykoplazmoz?

Zapalenie płuc wywołane przez Mycoplasma pneumoniae jest zwykle samoograniczającą się chorobą niezagrażającą życiu. Antybiotyki skutecznie skracają czas trwania choroby a także - poprzez zmniejszenie kaszlu - obniżają zakaźność. Mimo że leczenie przeciwbakteryjne łagodzi objawy zakażenia, drobnoustroje z reguły nie są eradykowane. Hodowle mikrobiologiczne w kierunku Mycoplasma pneumoniae mogą przez całe miesiące dawać wynik dodatni pomimo klinicznie skutecznej antybiotykoterapii.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia mykoplazmozy?

Większość chorych leczonych z powodu infekcji mykoplazmatycznych nie wymaga dalszej kontroli po zakończeniu terapii. Jedynie w przypadku osób, u których pojawiły się pozapłucne manifestacje zakażenia Mycoplasma pneumoniae, może być konieczna dalsza obserwacja.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na mykoplazmozę?

Nie istnieją swoiste metody zmniejszające ryzyko zachorowania na mykoplazmozę. Nie istnieją także szczepionki ani żadne leki, które umożliwiałyby profilaktykę w tym zakresie.

05.06.2017
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?