×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Od czego zależy odporność? - strona 2

Z prof. Lucyną Mastalerz rozmawia Iwona Duraj

O witaminach słyszymy różne opinie, często – „to tylko mit, że nam pomagają”.

Witaminy w postaci tabletek na pewno nie leczą, ale kiedy nasz organizm jest osłabiony warto je zażywać dla wzmocnienia naszego systemu odpornościowego – jeszcze raz podkreślam: najlepiej w postaci naturalnej.

Na pewno nie powinniśmy przesadzać z witaminami szczególnie z grupy B, mogą być bowiem świetną pożywką np. dla bakterii. Dlatego też unika się podawania preparatów wielowitaminowych w trakcie antybiotykoterapii. Natomiast podawanie preparatów witaminowych konieczne jest w ich niedoborach, np. kwasu foliowego w anemii – z niedoborem tej substancji, witaminy A w kurzej ślepocie itp.

Pani Profesor, a co z tzw. domowymi sposobami wzmacniania odporności?

Wszystkie immunostymulanty są wskazane, także i te domowe, dużą rolę przypisuje się im szczególnie w początkowej fazie przeziębień i infekcjach wirusowych. Dobroczynne działanie ma m.in.: echinacea (jeżówka), nazywana strażnikiem odporności – wzmaga produkcję białych krwinek walczących z zarazkami, czosnek – zawiera allicynę, działającą zabójczo na różne bakterie i wirusy, chrzan – spożywanie surowego utartego chrzanu leczy drogi oddechowe, cebula i miód. Miód zawiera enzym, oksydazę glukozową – rozkłada cukier do nadtlenku wodoru, niszczącego bakterie. Cennym immunostymulantem jest także aloes, który przyspiesza regenerację układu odpornościowego.

Kiedy wszystko zawodzi i mimo naszych starań układ odpornościowy nie daje sobie rady z atakującymi bakteriami i wirusami, lekarze zalecają szczepionki. Na czym polega ich działanie?

Szczepionki to wprowadzone do organizmu osłabione lub martwe drobnoustroje chorobotwórcze. Mają na celu stymulowanie układu odpornościowego do produkcji przeciwciał przeciwko wirusom i bakteriom. Poprzez zawarte w szczepionkach ekstrakty z zabitych bakterii, liofilizowane lizaty bakterii lub rybosomy bakteryjne oddziałują na komórki żerne, które pobudzają limfocyty T i zwiększają produkcję interferonu, białka o działaniu przeciwwirusowym. Szczepionki służą do wzmocnienia odporności zarówno nieswoistej, jak i swoistej.

Musimy wiedzieć, że szczepionki ze względu na drogę podawania dzielimy na szczepionki doustne i donosowe. Są stosowane najczęściej w nawracających zakażeniach układu oddechowego, nawracających zapaleniach jamy nosa, jamy nosowo-gardłowej, oskrzeli, w chronicznym katarze i w zapaleniu uszu. By mogło utrzymać się dłużej ich działanie, należy pamiętać o tzw. przypominających dawkach szczepionek.

Jak długo trwa terapia szczepionkami, czy faktycznie przynosi oczekiwane efekty?

Terapia wzmocnienia naszego organizmu szczepionkami jest zwykle długotrwała, trwa do kilku miesięcy, należy ją dobierać indywidualnie dla każdego pacjenta. Rozłożona w czasie pozwala na stopniowe pobudzanie naturalnych mechanizmów odpornościowych. Wzmacnia układ immunologiczny i zabezpiecza nas przed zbyt częstym sięganiem po nieobojętne dla organizmu antybiotyki. Z moich obserwacji, jak i badań wynika, że dają naprawdę pozytywne efekty. Musimy jednak pamiętać, że szczepionki stosujemy wyłącznie na podstawie zalecenia lekarskiego i obowiązujących wytycznych.

Po podaniu szczepionki nasz układ immunologiczny wytwarza swoiste przeciwciała przeciwko wirusom. Swoista odporność po podaniu szczepionki utrzymuje się przez kilka miesięcy do kilku lat – w zależności od rodzaju szczepionki. W przypadku szczepień przeciw grypie poziom przeciwciał antygrypowych pojawia się w 7. dniu po zaszczepieniu i wzrasta w miarę upływu czasu, a żaden ze składników szczepionki nie powoduje zachorowań na grypę. Według badań szczepionki przeciw grypie są skuteczne w zapobieganiu zachorowaniom u 70–90% zdrowych dorosłych, tylko w niektórych populacjach skuteczność może być mniejsza.

Sądząc ze statystyk epidemiologicznych (NIZP-PZH ) minionego sezonu 2012/2013, Polacy bardzo sceptycznie podchodzą do szczepień, zwłaszcza szczepień przeciwko grypie. W fazie początkowych zachorować na grypę, tylko 3% Polaków zaszczepiło się na nią, co według specjalistów spowodowało niemal dwukrotnie większą liczbę zgłoszeń zachorowań na grypę i wirusy grypopodobne, niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu.

To prawda, wynika to przede wszystkim ze złej interpretacji działania szczepionek, pokutuje bowiem przekonanie wśród pacjentów, że szczepiąc się, wywołujemy infekcję. Nic bardziej mylnego. Szczepionki przeciw grypie dostępne w Polsce są szczepionkami bezpiecznymi, chociaż po szczepieniu u niektórych osób mogą wystąpić dyskretne objawy „rzekomogrypowe” i nie są w stanie wywołać choroby. To szczepionki trójskładnikowe, inaktywowane, zawierające jedynie fragment wirusa grypy: A/H1N1/, A/H3N2/ oraz typ B. Poza tym, co warto podkreślić, od dwóch sezonów epidemiologicznych szczepionka przeciwko grypie zawiera podtyp A/H1N1/pdm09. Natomiast doniesienia o niepożądanych odczynach poszczepiennych (narkolepsji) po szczepionkach przeciw grypie dotyczyły szczepionki, która nigdy nie była zastosowana w Polsce.

Pani Profesor, kiedy jest odpowiedni moment na szczepienie, by uzyskać oczekiwane efekty, czyli odporności na atakujące nas wirusy i bakterie?

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Szczepień Ochronnych (Advisory Committee on Immunization Practices – ACIP) szczepienie należy proponować, gdy tylko szczepionka obowiązująca w danym sezonie będzie dostępna, jak również przez cały sezon zachorowań, czyli tak długo, jak bakterie i wirusy krążą w danej populacji.


Prof. dr hab. nauk med. Lucyna Mastalerz jest specjalistą alergologii, chorób płuc i chorób wewnętrznych. Pracuje w II Katedrze Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego na Oddziale Klinicznym Kliniki Pulmonologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Prowadzi zajęcia dydaktyczne na Wydziale Lekarskim CM UJ. Prowadzi również systematyczne kształcenie lekarzy rodzinnych i opiekuję się lekarzami specjalizującymi się w dziedzinie chorób wewnętrznych, alergologii i pulmunologii. Jest autorką około 100 publikacji, z których większość ukazała się w czasopismach międzynarodowych. W 2004 roku na Kongresie Amerykańskiej Akademii Alergii i Immunologii jedna z jej prac pt. „Hypersensitivity to aspirin: Common in cosanoid alterations in urticaria and asthma” (opublikowana w J Allergy Clin Imm. 2004, 113, 771–775) została uznana za najlepszą spośród najciekawszych z zakresu reakcji polekowych opublikowanych na świecie. Aktualnie działalność naukowa Pani Profesor koncentruje się na praktycznym wykorzystaniu najnowszych osiągnięć biologii molekularnej i genetyki w chorobach układu oddechowego i alergologii.

19.08.2016
strona 2 z 2

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.