Pytanie nadesłane do redakcji
Jestem kilkanaście dni po laparoskopii pęcherzyka żółciowego, nadal odczuwam bóle pod prawym łukiem żebrowym, ale martwią mnie kłucia i lekkie pobolewanie pod lewym żebrem, obawiam się o trzustkę. USG nic złego nie wykazało, badanie fizykalne również (przy dotyku nic nie boli, amylaza w normie). W związku z tym mam pytanie, czy to może być podrażnienie trzustki? (zaznaczam, że nie piję w ogóle alkoholu, trzymam dietę, ale palę papierosy - niestety po zabiegu paliłam, bo chirurg pozwolił), czy to może mieć związek? Czy może w związku z innym trawieniem wobec braku pęcherzyka, takie są objawy i z czasem miną? Bardzo mnie to martwi, gdyż wiem, że z trzustką nie ma żartów. Czy mam przestać palić, czy brać leki, żeby nie rozwinął się ostry stan zapalny.
Odpowiedź
Jak każdy zabieg, także usunięcie pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia), niesie za sobą pewne ryzyko powikłań.
Występuje tzw. zespół po cholecystektomii, który może być spowodowany współistnieniem kamicy lub zwężenia przewodów żółciowych. Może także zależeć od powikłań technicznych zabiegu (np. pozostawiony zbyt długi kikut pęcherzyka żółciowego). Czasami zdarza się tak, że sama kamica pęcherzyka nie była głównym powodem dolegliwości sprzed zabiegu. Wtedy jej wyleczenie nie przyniesie ulgi, ponieważ przyczyna tkwi gdzie indziej (np. jelito nadwrażliwe, owrzodzenie żołądka).
Polecamy: Kamica przewodowa: przyczyny, objawy i leczenie
Po zabiegu może się także pojawić biegunka związana ze zwiększeniem stężenia kwasów żółciowych w jelicie.
Jednym z poważniejszych jest uszkodzenie dróg żółciowych, które po zabiegu laparoskopowym występuje z częstością około 0,3-2,7%. Można je podejrzewać, jeśli występują dolegliwości bólowe i gorączka.
Dolegliwości w opisanym przypadku nie wiązałabym z groźnymi powikłaniami, tym bardziej, że badania laboratoryjne i USG nie wykazują żadnych odchyleń. Można ew. je uzupełnić o morfologię krwi, CRP, ALP czy lipazę i skonsultować się z np. chirurgiem operującym.
Częstym powikłaniem jest dysfunkcja zwieracza Oddiego, czyli ujścia przewodów żółciowych i trzustkowych. Prawdopodobnie po cholecystektomii wzrasta ciśnienie w drogach żółciowych i zwiększa się kurczliwość zwieracza. W typie trzustkowym występują objawy ostrego zapalenia trzustki.
Palenie na pewno nie jest korzystne, zwłaszcza w chorobach trzustki. Ryzyko ostrego zapalenia trzustki (OZT) u palących jest ponad 2-krotnie większe niż w grupie osób nigdy niepalących. Czas palenia, a nie jego intensywność, zwiększa ryzyko nieżółciowego OZT. Po 20 latach od zaprzestania palenia tytoniu ryzyko zachorowania na OZT powracało do poziomu u osób niepalących.
Zespół po cholecystektomii to termin obejmujący różne dolegliwości pojawiające się po niej, które mogą mieć rożne przyczyny. Dolegliwości te mogą stanowić kontynuację objawów, które doprowadziły do cholecystektomii (np. objawy kamicy żółciowej) lub mogą mieć postać nowych objawów, które wcześniej nie występowały u danej osoby. Do objawów zespołu po cholecystektomii należą między innymi:
- ból brzucha podobny jak w kolce żółciowej lub mniej nasilony, zwykle lokalizujący się po prawej stronie w górnej części brzucha
- niestrawność
- biegunka
- żółtaczka
- wzdęcia
- zgaga
- nietolerancja tłustych pokarmów.
Zwykle zespół po cholecystektomii rozwija się bezpośrednio po operacji, ale objawy mogą się też pojawić później, nawet w ciągu kilku miesięcy, a nawet lat po operacji. Zespół po cholecystektomii może wynikać z różnych nieprawidłowości, które nie są powiązane z operacją.
Zespół po cholecystektomii może być spowodowany m.in. uszkodzeniem dróg żółciowych lub kamicą przewodową, czyli obecnością złogów w drogach żółciowych, zapaleniem kikuta pęcherzyka żółciowego, dyskinezą (nieprawidłową pracą) dróg żółciowych, dysfunkcją zwieracza Oddiego, ale także przyczynami niemającymi związku z drogami żółciowymi, takimi jak zespół jelita drażliwego, zapalenie trzustki, guzy trzustki, uszkodzenie trzustki, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. U niektórych osób tło może być psychosomatyczne.
Leczenie zależy od przyczyny zespołu po cholecystektomii, ponieważ nie jest on chorobą samą w sobie tylko zbiorczym terminem, który obejmuje różne dolegliwości wynikające z różnch przyczyn.
Rokowanie co do wyleczenia jest dobre.
