Jak definiuje się istotną ekspozycję na wirusa ospy wietrznej i półpaśca stwarzającą ryzyko zachorowania na ospę wietrzną?

Wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV) przenosi się drogą oddechową – przez kontakt z zakażoną wydzieliną z dróg oddechowych – lub poprzez bezpośredni kontakt z płynem z pęcherzyków skórnych, lub aerozolem powstałym z płynu z pęcherzyków. Warto pamiętać, że wirus może także przenikać przez spojówki. Wraz z ruchem powietrza VZV przenosi się na odległość do kilkudziesięciu metrów.

Za istotną ekspozycję na VZV uważa się:

• kontakt domowy z chorym na ospę wietrzną (osoby wspólnie zamieszkujące [zachorowalność >90%])

• bliski kontakt (twarzą w twarz bez środków ochrony osobistej) z chorym na ospę wietrzną przez ≥5 minut przebywanie z chorym na ospę wietrzną w tym samym pomieszczeniu przez ≥1 godzinę 

• przebywanie na wspólnej sali szpitalnej lub na sąsiednich łóżkach z chorym na ospę wietrzną

• bezpośredni kontakt (dotykanie, przytulanie) osoby chorej na ospę wietrzną lub bezpośredni kontakt z odsłoniętą, zmienioną chorobowo skórą osoby chorej na półpasiec

• kontakt noworodka z matką, która zachorowała na ospę wietrzną w okresie od 5 dni przed porodem do 2 dni po porodzie (zbyt krótki okres, aby noworodek uzyskał biernie od matki swoiste przeciwciała).

Chory na ospę wietrzną zakaża osoby z otoczenia od 48 godzin przed wystąpieniem pęcherzyków skórnych aż do momentu ich przyschnięcia (pokrycia strupem). Natomiast noworodki i niemowlęta z zespołem ospy wietrznej wrodzonej nie zakażają osób z kontaktu. Zakaźność chorych na półpasiec jest znacznie mniejsza, dotyczy niemal wyłącznie bezpośredniego kontaktu ze zmienioną chorobowo skórą (pęcherzykami, nadżerkami) lub przeniesienia VZV na rękach chorego, który wcześniej dotykał wykwitów skórnych, i utrzymuje się – jak w przypadku ospy – do czasu przyschnięcia ostatnich pęcherzyków skórnych.

Piśmiennictwo

1. CDC: Updated Recommendations for Use of VariZIG – United States, 2013. MMWR, 2013; 62 (28): 574–576
2. Committee on Infectious Diseases, American Academy of Pediatrics: Varicella-Zoster Virus Infections. (W:) Kimberlin D.W., Barnett E.D., Lynfield R., Sawyer M.H. (red.): Red Book, 2021–2024. Wyd. 32, 2021: 831–843
3. Szenborn L., Kruszewska-Głomba B., Jackowska T. i wsp.: Polish consensus guidelines on the use of acyclovir in the treatment and prevention of VZV and HSV infections. J. Infect. Chemother., 2016; 22 (2): 65–71
4. Marin M., Leung J.: Varicella/Chickenpox. CDC Yellow Book 2024. wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2024/infections-diseases/varicella-chickenpox (dostęp: 04.06.2024)