Skuteczność miejscowo stosowanej cyklosporyny A w dermatologii

26.04.2022
Omówienie artykułu: A systematic review of the efficacy and safety of topical cyclosporine in dermatology.
Sadeghi S., Kalantari Y., Seirafianpour F., Goodarzi A.
Dermatol. Ther. 2022 Apr 5:e15490. doi: 10.1111/dth.15490. Epub ahead of print.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: GvHD – graft versus host disease, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi

Cyklosporyna A należy do leków z grupy inhibitorów kalcyneuryny. Początkowo wykorzystywana w transplantologii i leczeniu GvHD (ang. graft versus host disease – choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi), znalazła miejsce w leczeniu wielu chorób skóry. W dermatologii cyklosporyna A jest wykorzystywana przede wszystkim w formie leczenia systemowego; miejscowa aplikacja leku w formie preparatu pozwoliłaby na zminimalizowanie ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Celem autorów była ocena skuteczności i bezpieczeństwa miejscowego stosowania cyklosporyny A.

W tym celu przeprowadzono wyszukiwanie w bazach Embase, Scopus, Web of Science, Google Scholar, obejmujące artykuły opublikowane w latach 2000–2022. W ostatecznej analizie uwzględniono 13 doniesień (badania kliniczne, w tym badania z randomizacją, opisy przypadków lub serii przypadków), dotyczących miejscowego zastosowania cyklosporyny A w wybranych dermatozach u 341 pacjentów (tab. 1.)

   
Choroba   
   
Formuła leku   
   
Efekt (liczba pacjentów)    

zapalenie żołędzi Zoona

5% krem

całkowite ustąpienie zmian (1)
liszaj płaski jamy ustnej płukanki doustne zawierające cyklosporynę A (100 mg/ml) całkowite ustąpienie zmian (8 pacjentów), częściowa poprawa (60), brak efektu (87)
żel zawierający cysklosporynę A (1,5%) oraz hydroksyetylocelulozę częściowa poprawa (17), brak efektu (3)
łuszczyca plackowata żel liposomalny zawierający cyklosporynę A (2%) całkowita lub częściowa poprawa (38)
łuszczyca paznokci emulsja zawierająca cyklosporynę A (70 mg/ml) brak efektu (1)
70% olej słonecznikowy zawierający rozpuszczony roztwór cyklosporyny A do stosowania doustnego (70 mg/100 ml) częściowa poprawa (8)
piodermia zgorzelinowa roztwór cyklosporyny (50 mg/ml) w wodzie destylowanej (1:1) całkowite ustąpienie zmian (4)
zespół pieczenia w jamie ustnej płukanki doustne zawierające cyklosporynę A częściowa poprawa (14), brak efektu (1)

Wśród działań niepożądanych cyklosporyny A stosowanej miejscowo odnotowano, w przypadku płukanek doustnych: dysfagię, dyspepsję, uczucie pieczenia, opuchnięcie warg, refluks żołądkowo-przełykowy. W przypadku żelu liposomalnego zaobserwowano rumień, suchość i pękanie skóry.

Wnioski

  • Cyklosporyna A, stosowana miejscowo, może wykazywać skuteczność w wybranych dermatozach.
  • Miejscowo stosowane preparaty cechuje niewielka zdolność penetracji cyklosporyny A przez skórę; konieczne jest opracowanie formuł poprawiających przenikanie leku.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.