Czy typ osutki skórnej pozwala przewidzieć przebieg COVID-19?

10.08.2022
Opracowanie artykułu: Rash morphology as a predictor of COVID-19 severity: A systematic review of the cutaneous manifestations of COVID-19.
Holmes Z., Courtney A., Lincoln M., Weller R.
Skin Health Dis. 2022 May 12:e120. doi: 10.1002/ski2.120. Epub ahead of print.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: OR – odds ratio, iloraz szans; CI – confidence interval, przedział ufności

Szacuje się, że zmiany skórne w przebiegu COVID-19 występują u ok. 6% pacjentów. Wyróżnia się wśród nich m.in. zmiany odmrozinowe, osutki skórne lub zmiany pokrzywkowe. Celem autorów przeglądu systematycznego była ocena, czy charakter zmian skórnych, zwłaszcza typ osutki, pozwala prognozować przebieg choroby.

W tym celu przeprowadzono wyszukiwanie w bazach Medline, bioRxiv oraz medRxiv, obejmujące doniesienia opublikowane do końca 2020 roku. Do przeglądu włączono opisy przypadków, serii przypadków, wyniki badań kohortowych i kliniczno-kontrolnych, dotyczące objawów skórnych występujących u pacjentów z potwierdzonym zakażeniem COVID-19. Wśród kryteriów wyłączenia wymieniono m.in. język publikacji inny niż angielski, doniesienia dotyczące pacjentów ze współtowarzyszącymi chorobami dermatologicznymi lub reumatologicznymi, reaktywacją latentnych zakażeń podczas COVID-19 lub zmian skórnych spowodowanych stosowaniem środków ochrony osobistej albo reakcjami polekowymi. Łącznie na podstawie 240 artykułów włączonych do przeglądu dokonano analizy danych dotyczących 2056 pacjentów, wśród których 50,8% stanowili mężczyźni. W analizie statystycznej wykorzystano test Chi-2.

Wśród zmian skórnych występujących w przebiegu COVID-19 zidentyfikowano zmiany odmrozinowe (54,2%), plamisto-grudkową osutkę (13,6%), pokrzywkę (8,3%), zmiany pęcherzykowe lub pęcherzowe (6,2%), rumień (3,9%), plamicę (3,4%), zmiany przypominające rumień wielopostaciowy (3,3%), siność siatkowatą (2,4%), obwodowe zmiany niedokrwienne (1,8%), zmiany w obrębie paznokci lub włosów (1,1%), owrzodzenia w obrębie jamy ustnej (0,7%). Do najczęstszych miejsc występowania zmian należały okolice akralne (83,5%), tułów (13,7%) oraz kończyny (11,8%); w przypadku 4,3% pacjentów zmiany miały charakter uogólniony. Najczęściej występującym objawem towarzyszącym był świąd (35,1%). U 20,9% pacjentów zmiany skórne stanowiły jedyny objaw COVID-19; w przypadku 5,7% osób były pierwszym objawem, poprzedzającym wystąpienie kolejnych symptomów.

Zmiany odmrozinowe występowały w młodszych grupach pacjentów (średnio 21,5±10,8 roku) i wiązały się z łagodniejszym przebiegiem choroby, bez konieczności hospitalizacji (OR 35,36; 95%CI: 23,58–53.03). Występowanie obwodowych zmian niedokrwiennych i siności siatkowatej wiązało się z gorszym rokowaniem (ryzyko hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii równe odpowiednio OR 34,01; 95% CI:16,62–69,57 oraz OR 5,57; 95%CI: 3,02–10,30), a także zwiększoną śmiertelnością (OR 25,66; 95%CI: 10,83–60,79 w przypadku obwodowych zmian niedokrwiennych i OR 10,71; 95%CI:4,76–24,13 w przypadku siności siatkowatej).

Wnioski

  • Do najczęstszych zmian skórnych występujących w przebiegu COVID-19 należą zmiany odmrozinowe, osutka plamisto-grudkowa oraz pokrzywka.
  • Występowanie obwodowych zmian niedokrwiennych i siności siatkowatej wiąże się z ryzykiem cięższego przebiegu choroby i zwiększoną śmiertelnością.
Zobacz także
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.