Zalecenia Amerykańskiej Akademii Dermatologii dotyczące postępowania w przypadku rogowacenia słonecznego

17.05.2021
Omówienie artykułu: Guidelines of care for the management of actinic keratosis.
Eisen D., Asgari M., Bennett D. i wsp.
Omówienie artykułu: Guidelines of care for the management of actinic keratosis.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: AK – rogowacenie słoneczne, UV – promieniowanie ultrafioletowe, ALA – kwas 5-aminolewulinowy, FDA – Agencja ds. Żywności i Leków

Rogowacenie słoneczne (actinic keratosis – AK) charakteryzuje się występowaniem stwardniałych, hiperkeratotycznych, łuszczących zmian w obrębie skóry poddanej przewlekłej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Na jego podłożu mogą rozwijać się raki skóry.

Multidyscyplinarna grupa robocza American Academy of Dermatology sformułowała 5 pytań klinicznych dotyczących postępowania w przypadku AK:
1. Jaka jest wydajność, skuteczność i efekty niepożądane chirurgicznych i chemicznych metod peelingujących w AK?
2. Jakie są wydajność, skuteczność i efekty niepożądane leków stosowanych miejscowo w AK?
3. Jakie są wydajność, skuteczność i efekty niepożądane urządzeń wysokoenergetycznych i innych metod leczenia AK?
4. Jakie są wydajność, skuteczność i efekty niepożądane terapii łączonych stosowanych w leczeniu AK?
5. Jakie szczególne względy należy wziąć pod uwagę podczas leczenia AK u pacjentów z zaburzeniami odporności?

Celem udzielenia odpowiedzi na pytania, grupa dokonała przeglądu systematycznego dostępnego piśmiennictwa anglojęzycznego wg algorytmu PICO z uwzględnieniem zasobów baz EMBASE, MEDLINE (PubMed), CENTRAL (OVID), opublikowanych przed 10.01.2019. Przegląd objął dostępne badania z randomizacją. Wykorzystując system klasyfikacji zaleceń GRADE, grupa sformułowała 18 zaleceń dotyczących postępowania u pacjentów z AK (tab. 1).

Tabela 1. Zalecenia Amerykańskiej Akademii Dermatologii dotyczące postępowania w AK
Przedmiot zalecenia Zalecenia Siła zalecenia Jakość danych naukowych (Good Practice Statement – GPS – uzgodniona opinia zespołu ekspertów, traktowana jako dowód wysokiej jakości, B – średnia, C – niska, D – bardzo niska
Ochrona przed promieniowaniem UV U pacjentów z AK należy zalecać stosowanie ochrony przed promieniowaniem UV. Uwagi: Ochrona może obejmować unikanie ekspozycji na promieniowanie słoneczne, stosowanie odzieży ochronnej, filtrów przeciwsłonecznych o szerokim zakresie ochrony przed promieniowaniem UV Silne zalecenie za stosowaniem interwencji GPS
Leki stosowane miejscowo w leczeniu AK U pacjentów z AK w obrębie obszaru zagrożenia nowotworowego powinno się stosować leczenie 5-fluorouracylem Silne zalecenie za stosowaniem interwencji B
Leki stosowane miejscowo w leczeniu AK U pacjentów z AK w obrębie obszaru zagrożenia nowotworowego powinno się stosować leczenie imikwimodem Silne zalecenie za stosowaniem interwencji B
Leki stosowane miejscowo w leczeniu AK U pacjentów z AK można zalecać miejscowe leczenie diklofenakiem. Uwagi: Podobnie jak inne stosowane miejscowo i ogólnie preparaty z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, zamieszczono ostrzeżenie dotyczące działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy i przewód pokarmowy Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji C
Krioterapia U pacjentów z AK należy stosować krioterapię Silne zalecenie za stosowaniem interwencji GPS
Krioterapia U pacjentów z AK powinno się preferować krioterapię w porównaniu z laserem CO2 Silne zalecenie za stosowaniem interwencji B
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK można stosować terapię fotodynamiczną przy użyciu kwasu 5-aminolewulinowego (ALA) i światła czerwonego Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji C
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK można stosować 1–4 godzinny czas inkubacji ALA celem zwiększenia całkowitej skuteczności terapii fotodynamicznej przy użyciu światła czerwonego Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji C
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK powinno się stosować terapię fotodynamiczną ALA z wykorzystaniem światła dziennego, jako mniej bolesną i równocześnie tak samo skuteczną jak z użyciem światła czerwonego Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji B
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK należy stosować terapię fotodynamiczną z użyciem ALA i światła czerwonego względem peelingu z użyciem kwasu trichlorooctowego Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji B
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK należy stosować terapię fotodynamiczną z użyciem ALA i światła niebieskiego Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji B
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK nie można rozważać terapii z użyciem roztworu alfa-hydroksykwasów jako wstępnego leczenia poprzedzającego terapię fotodynamiczną z użyciem ALA i światła niebieskiego. Słabe zalecenie przeciw stosowaniu interwencji D
Terapia fotodynamiczna U pacjentów z AK można zalecać rozważenie fototerapii z użyciem ALA i światła czerwonego, względem samej krioterapii Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji C
Terapie łączone U pacjentów z AK powinno się preferować terapię łączoną: 5-fluorouracyl i krioterapię, względem samej krioterapii Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji B
Terapie łączone U pacjentów z AK można preferować terapię łączoną: imikwimod i krioterapię, względem samej krioterapii. Słabe zalecenie za stosowaniem interwencji C
Terapie łączone U pacjentów z AK nie można zalecać stosowania terapii łączonej: diklofenaku i krioterapii jako alternatywy dla samej krioterapii Słabe zalecenie przeciw stosowaniu interwencji C
Terapie łączone U pacjentów z AK nie można zalecać stosowania terapii łączonej: miejscowo stosowanego adapalenu i krioterapii jako alternatywy dla samej krioterapii. Słabe zalecenie przeciw stosowaniu interwencji C
Terapie łączone U pacjentów z AK nie powinno się stosować leczenia imikwimodem po terapii fotodynamicznej z użyciem ALA i światła niebieskiego Słabe zalecenie przeciw stosowaniu interwencji B

strona 1 z 2

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Konferencje i szkolenia dermatologiczne

IV Letnia Akademia Dermatologii 16-17.07.2021r.

American Academy of Dermatology Summer Meeting 05-08.08.2021r.

III Bieszczadzkie Spotkania z Dermatologią 1-3.09.2021r.

EADV’s 30th Anniversary Congress 29.09-02.10.2021r.

WAWDERM 2021 Warszawskie Dni Dermatologiczne 14-16.10.2021r.

11th World Congress on Itch (WCI) 22-23.10.2021r.

11. Konferencja CURRENT & FUTURE PERSPECTIVES OF MM & other hematological malignancies treatment 19-20.11.2021r.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.