Pytanie nadesłane do redakcji
Słyszałam niedawno, że Candida albicans bytująca w jelicie grubym ludzi może produkować toksyny, które powodują zmiany w układzie nerwowym, objawiające się silnym łaknieniem na słodycze, drażliwością, sennością, spadkiem koncentracji i zmianami nastroju. Czy to prawda? Jak się objawia kandydoza przewodu pokarmowego (przerost drożdżaków)? Kiedy i jak się ją leczy?
Odpowiedź
Rodzaj Candida obejmuje ponad 350 gatunków grzybów. Można je wyizolować od ludzi i innych ssaków, ptaków, owadów, stawonogów, ryb, z odpadków zwierzęcych i roślinnych oraz z naturalnie występujących w przyrodzie produktów bogatych w cukry (występują np. w miodzie, nektarze i winogronach).
Drożdżaki występują w produktach fermentacji, produktach mlecznych, glebie, wodzie słodkiej oraz morskiej, jak też w kurzu. Wynika z tego, że stale stykamy się z drożdżakami i spożywamy je w produktach spożywczych.
Drożdżaki z rodzaju Candida uważa się za normalne składniki flory przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego ludzi. Nie zmienia to faktu, że w sprzyjających dla nich okolicznościach, gdy zaburzeniu na korzyść grzybów ulegnie równowaga zamieszkałej przez nie niszy ekologicznej, drożdżaki mają skłonność do inwazji i wywoływania zakażeń.
Większość kandydoz wywołuje Candida albicans. Zakażenia mogą mieć charakter ostry lub przewlekły, miejscowy lub układowy. Rozsiana kandydoza stanowi zagrożenie dla życia. Zakażenia u ludzi po raz pierwszy opisał w V wieku p.n.e. jako pleśniawki Hipokrates. W XIX wieku, Charles Robin zaobserwował pod mikroskopem drożdżaki w wyskrobinach z błon śluzowych.
C. albicans powszechnie zamieszkuje jamę ustną, gardło, przewód pokarmowy, pochwę i może powodować zakażenia oportunistyczne, czyli takie, które u osób zdrowych, w prawidłowych warunkach nie wywołałyby objawów i choroby. Dzieje się tak w następstwie zaburzeń prawidłowej flory, w przypadku naruszenia bariery śluzówkowej lub zaburzeń odporności komórkowej. C. albicans wykrywa się w posiewach u znacznego odsetka zdrowych osób i jest naturalnym składnikiem prawidłowej flory organizmu.
Leczy się zakażenie, do którego może dojść w sytuacji nadmiernego rozrostu grzybów, kiedy występują objawy kliniczne, które zależą od postaci zakażenia.
Rodzaje zakażeń drożdżakami Candida są bardzo różnorodne: od lokalnych zakażeń błony śluzowej, jak np. pleśniawki czy zakażenie sromu do uogólnionych zakażeń prowadzących do niewydolności wielonarządowej (sepsa drożdżakowa).
Jeśli chodzi o występowanie grzybów z rodzaju Candida w jelitach i związane z tym objawy, to jest to kontrowersyjny temat. Nie ma jednoznacznych danych naukowych, które potwierdzałyby związek między wykryciem Candida w stolcu a objawami, o których Pani pisze.
Kandydoza przewodu pokarmowego najczęściej dotyczy jamy ustnej lub przełyku i w leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze.
Przeczytaj: Kandydoza przewodu pokarmowego - objawy, przyczyny i leczenie
Piśmiennictwo:
AIDS InfoNet: CANDIDIASIS (Thrush)Health Library: Thrush
Mayo Clinic: Oral thrush
MedlinePlus: Thrush (ostatnia aktualizacja 26.08.2023)
Naglik J.R., Challacombe S.J., Hube B.: Candida albicans secreted aspartyl proteinases in virulence and pathogenesis. Microbiol. Molec. Biol. Rev. 2003; 76: 400.