×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Suplementy diety – kiedy stosować?

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Suplementy diety to specyficzna kategoria żywności, a ich stosowanie uzasadnione jest w określonych przypadkach. Należy także podkreślić, że suplementem diety nie zastąpi się zdrowego stylu życia czyli m.in. prawidłowo zbilansowanej diety i aktywności fizycznej.


Fot. pixabay.com

Co to jest suplement diety?

Suplement diety to środek spożywczy, który przyjmuje się w celu uzupełnienia normalnej diety w składniki pokarmowe. Jest to skoncentrowane źródło witamin, składników mineralnych lub innych substancji, wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny. Normalna dieta to dieta zwyczajowa, oparta na tradycyjnych produktach żywnościowych (z wyłączeniem suplementów diety).

Suplement diety:

  • jest przeznaczony do spożywania w niewielkich, odmierzonych ilościach jednostkowych
  • ma formę ułatwiającą jego dawkowanie (np. tabletki, kapsułki, butelki z kroplomierzem, saszetki z proszkiem).

Jaki może być skład suplementów diety?

W suplementach diety może się znajdować wiele substancji. Zalicza się do nich:

  • witaminy i składniki mineralne
  • inne substancje, np. niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik pokarmowy, probiotyki, aminokwasy, składniki roślinne (np. flawonoidy) oraz inne substancje biologicznie czynne (np. koenzym Q10).

Suplementy diety mogą zawierać określone składniki mineralne i witaminy oraz ich konkretne formy chemiczne (jest to regulowane przepisami prawnymi). I tak do składu suplementów diety można wprowadzić 13 witamin (A, D, E, K, C, tiamina, ryboflawina, niacyna, kwas pantotenowy, B6, B12, kwas foliowy i biotyna) oraz 17 składników mineralnych (wapń, magnez, żelazo, miedź, jod, cynk, mangan, sód, potas, selen, chrom, molibden, fluorki, chlorki, fosfor, bor, krzem).

Kto może przyjmować suplementy diety?

W przypadku zdrowych osób, przestrzegających prawidłowo zbilansowanej diety, powszechne zalecanie suplementów nie jest uzasadnione.

Wyjątek stanowi witamina D (zgodnie z aktualnymi rekomendacjami) i witamina B12 (w przypadku diet wykluczających produkty pochodzenia zwierzęcego).

Przyjmowanie suplementów diety można rozważyć w przypadku:

  • dorosłych osób stosujących diety ubogoenergetyczne
  • osób starszych
  • osób eliminujących niektóre składniki pokarmowe z diety
  • kobiet po menopauzie (przy niedoborze wapnia i witaminy D)
  • kobiet w ciąży (zgodnie z istniejącymi rekomendacjami)

Zagrożenia związane z przyjmowaniem suplementów

Suplementy diety mogą wprawdzie stanowić uzupełnienie składników pokarmowych w diecie, jednak ich nieuzasadnione stosowanie może się wiązać z pewnymi zagrożeniami.

Po pierwsze należy pamiętać, że producent nie zawsze umieszcza informacje dotyczące przeciwwskazań do stosowania danego suplementu. Po drugie suplementy diety mogą wchodzić w interakcje z innymi składnikami żywności lub z przyjmowanymi lekami. I po trzecie niektóre suplementy mogą zmniejszać wchłanianie antybiotyków i leków kardiologicznych.

Niekorzystne dla zdrowia jest także przyjmowanie kilku suplementów diety jednocześnie. Może to prowadzić do przekroczenia górnych tolerowanych poziomów spożycia. Wartość tę można również przekroczyć, przyjmując równocześnie dany składnik z diety i suplementu.

Trzeba podkreślić, że przyjmowanie nadmiernych ilości niektórych witamin, przekraczające górne tolerowane poziomy spożycia, nie tylko nie przynosi korzyści, ale może być wręcz szkodliwe dla zdrowia. Wśród składników, w przypadku których istnieje ryzyko nadmiernego spożycia, wymienia się m.in. witaminę A, β-karoten, fluor, jod, żelazo, mangan i cynk.

W celu dostarczenia organizmowi wszystkich niezbędnych witamin i składników mineralnych warunkujących utrzymanie zdrowia przede wszystkim należy stosować zbilansowaną dietę dostarczającą niezbędne składniki odżywcze w odpowiednich proporcjach.

Piśmiennictwo

Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. NIZP-PZH, 2020.

dr n. med. Dominika Wnęk
Dietetyk, wieloletni pracownik Zakładu Biochemii Klinicznej UJ CM oraz aktywny uczestnik trzech ramowych programów Unii Europejskiej: Lipgene, NuGO oraz Bioclaims. Wielokrotny wykładowca w ramach kursów doskonalących dla dietetyków realizowanych przez Polskie Towarzystwo Dietetyki.
Zainteresowania badawcze skupiają się głównie na zagadnieniach dotyczących otyłości i wpływu składników diety na ekspresję genów i procesy komórkowe (nutrigenomika). Swoje doświadczenie w leczeniu otyłości zdobywała, pracując w Poradni Leczenia Zaburzeń Lipidowych i Otyłości, działającej przy Zakładzie Biochemii Klinicznej UJ CM oraz jako uczestniczka licznych kursów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą.
Obecnie związana jest z wydawnictwem Medycyna Praktyczna, gdzie pełni funkcję redaktora w serwisie „Dieta i ruch”.

04.05.2022
Zobacz także
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.