Pytanie nadesłane do redakcji
Kamica żółciowa, w badaniu USG mam opis. "Pęcherzyk żółciowy o ścianach grubości do 3 mm, zawiera liczne (ponad 10) złogi o średnicy dochodzącej do 12–14 mm, najmniejsze 5–6. Konkrementy są ruchome nie blokują ujścia, w większości mają typowy cień akustyczny. Ultrasonograficzny objaw Murphy'ego ujemny. Drogi żółciowe śródwątrobowe nieposzerzone w pęcherzyku żółciowym liczne różnej wielkości złogi, czynnego procesu zapalnego nie stwierdzam”. Czy jest konieczne wycięcie woreczka, czy można próbować stosować leczenie farmakologiczne? Przyczyną badania były bóle brzucha, niecharakterystyczne dla woreczka (ból w górnej części brzucha schodzący w dół) występujące raz na 3 miesiące
Odpowiedź
Kamica żółciowa to obecność złogu w drogach żółciowych (pęcherzyku żółciowym i/lub przewodach żółciowych). Czynniki rozwoju kamicy żółciowej obejmują: wiek (częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem), płcią (częściej dotyka kobiety), rasą (głównie u osób białych), masą ciała (otyli częściej chorują), predyspozycjami rodzinnymi. Kamica częściej występuje w innych chorobach, jak np. choroba Leśniowskiego i Crohna.
Objawy kamicy obejmują kolkowe bóle pod prawym łukiem żebrowym, promieniujące do łopatki, występujące głównie po błędach dietetycznych, do bólów brzucha mogą się dołączyć nudności, wymioty, odbijania. Czasami bóle mogą być nietypowe, np. mogą to być bóle w nadbrzuszu, dyskomfort, powszechne objawy „niestrawności”. U części osób kamienie w pęcherzyku żółciowym są bezobjawowe i stanowią przypadkowe znalezisko w badaniach obrazowych wykonywanych z innych przyczyn.
Główna metoda leczenia kamicy żółciowej to leczenie operacyjne. Cholecystektomię można wykonywać laparoskopowo (poprzez drobne nacięcia w skórze wprowadzane są narzędzia chirurgiczne i kamera) i jest tak najczęściej lub klasycznie (z otwarciem powłok jamy brzusznej). Do każdej metody istnieją wskazania i przeciwwskazania.
Bezobjawowa, przypadkowo stwierdzona kamica sama z siebie nie stanowi wskazania do zabiegu. Kamica przewodowa (obecność kamieni w drogach żółciowych) jest bezwzględnym wskazaniem do leczenia endoskopowego lub operacyjnego.
Wskazania do zabiegu usunięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii) obejmują objawową kamicę pęcherzyka żółciowego i jej powikłania.
U chorych bezobjawowych cholecystektomia jest wskazana w przypadkach zwiększonego ryzyka raka pęcherzyka żółciowego, które obejmują:
- pęcherzyk porcelanowy, czyli zwapniały, zwłaszcza gdy zwapnienie ścian jest nieregularne
- polipy pęcherzyka żółciowego – wielkości ponad 1 cm lub mniejsze – wielkości 6–10 mm, jeśli się powiększają i w pęcherzyku są obecne kamienie żółciowe lub, niezależnie od wielkości, u chorych na pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
- duże kamienie żółciowe, czyli większe niż 3 cm.
O wyborze leczenia decyduje lekarz na podstawie obrazu klinicznego, wyników badań obrazowych i/lub laboratoryjnych, występowania innych chorób, wskazań i przeciwwskazań do poszczególnych metod leczenia.
Ultrasonograficzny objaw Murphy’ego to objaw polegający na wystąpieniu bólu u pacjenta, kiedy lekarz podczas badania USG brzucha uciśnie pęcherzyk głowicą aparatu USG. Ból jest tak silny, że występuje wówczas przerwanie wdechu. Wystąpienie bólu (i przerwany z jego powodu wdech) jest określany jako dodatni objaw Murphy’ego, natomiast jeśli ból nie wystąpi, to oznacza, że objaw Murphy’ego jest ujemny. Objaw Murphy’ego występuje u osób chorych na ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego.
Piśmiennictwo:
Herold G. (red.): Choroby wewnętrzne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.Konturek S. (red.): Gastroenterologia i hepatologia kliniczna. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków 2024.
