×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Suchy kaszel u dorosłych i dzieci – przyczyny i leczenie

lek. Magdalena Wiercińska

Kaszel stanowi najczęstszy objaw chorób układu oddechowego. Suchy kaszel często towarzyszy infekcji dróg oddechowych (np. przeziębieniu, COVID-19) i może utrzymywać się nawet tygodnie po wyzdrowieniu. Taki kaszel poinfekcyjny, choć uporczywy i nasilający się w nocy utrudniając sen, zwykle mija bez leczenia.

Co to jest suchy kaszel?

Kaszel to najczęstszy objaw chorób układu oddechowego.

Kaszel to odruch obronny, który umożliwia oczyszczenie dróg oddechowych z nadmiaru wydzieliny (np. podczas zakażenia dróg oddechowych) lub z ciał obcych. Podczas kaszlu po nasilonym wdechu następuje wydech (przy początkowym krótkim zamknięciu głośni, czyli części krtani), a wytworzone wysokie ciśnienie w klatce piersiowej i w płucach w momencie otwarcia głośni gwałtownie wyrzuca powietrze, które porywa napotkane na swej drodze cząstki.

Jak się objawia suchy kaszel?

Kaszel suchy, to kaszel, podczas którego nie dochodzi do odpluwania wydzieliny z dróg oddechowych.

Suchy kaszel - przyczyny

Najczęstsze przyczyny suchego kaszlu to:

  • leki obniżające ciśnienie, tzw. ACEI, czyli ACE inhibitory – kaszel pojawia się wówczas w ciągu pierwszego tygodnia od zastosowania leku i ustępuje po jego odstawieniu
  • zakażenia wirusowe (np. przeziębienie, COVID-19)
  • astma (czasem nawet może być jedynym objawem astmy, tzw. wariant kaszlowy astmy)
  • choroby śródmiąższowe płuc
  • niewydolność serca.

W diagnostyce pomocne jest określenie, jak długo trwa kaszel.

Suchy kaszel ostry - przyczyny

Kaszel ostry, czyli trwający krócej niż 3 tyg. jest najczęściej spowodowany zakażeniem (zwykle wirusowym, np. wirusami przeziębieniowymi lub SARS-CoV-2) górnych dróg oddechowych lub alergią. Kaszel taki zmienia swój charakter z suchego na kaszel z wykrztuszaniem (przy obecności innych objawów, np. gorączki, bólów głowy), co jest typowe dla ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych. Może także wystąpić przy zatorowości płucnej, obrzęku płuczapaleniu płuc. Bywa fizjologiczną reakcją na ciało obce w drogach oddechowych, drażniące pyły i gazy, ale wówczas zwykle łatwo połączyć go z przyczyną.

Zobacz:

Suchy kaszel podostry (poinfekcyjny) - przyczyny

Kaszel podostry to kaszel trwający 3–8 tyg., najczęściej jest spowodowany przebytym zakażeniem wirusowym (np. po przeziębieniu, COVID-19, zapaleniu oskrzeli). Kaszel tego typu jest często nazywany kaszlem poinfekcyjnym i może być bardzo uporczywy, choć zwykle ustępuje bez leczenia.

Przeczytaj więcej:

Przewlekły suchy kaszel - przyczyny

Kaszel przewlekły to kaszel trwający dłużej niż 8 tygodni. Najczęstszą przyczyną suchego przewlekłego kaszlu jest zespół przewlekłego kaszlu związany z górnymi drogami oddechowymi (upper airway cough syndrome – UACS). Może być spowodowany przewlekłym nieżytem nosa ze spływającą po tylnej ścianie gardła wydzieliną, u osób, które chorują na alergie i może towarzyszyć mu przewlekłe zapalenie zatok przynosowych.

Inną przyczyną przewlekłego suchego kaszlu może być refluks żołądkowo-przełykowy. Zwykle wówczas oprócz kaszlu występuje zgaga, uczucie pieczenia za mostkiem i objawy dyspeptyczne, rzadziej chrypka. Czasem objawy ze strony przewodu pokarmowego mogą nie występować i kaszel jest wówczas jedynym objawem refluksu.

Kaszel przewlekły może też się wiązać z poważnymi chorobami, takimi jak zapalenie płuc, ropień płuca, gruźlica, choroby śródmiąższowe, nowotwory.

Należy pamiętać, że kaszel przewlekły, a przede wszystkim zmiana jego charakteru, jest jednym z podstawowych objawów nowotworu płuca.

Suchy kaszel w nocy – przyczyny

Suchy kaszel w nocy najczęściej występuje w przebiegu zakażenia dróg oddechowych, np. podczas przeziębienia. U niektórych osób kaszel ten może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni po wyzdrowieniu (kaszel poinfekcyjny). Zwykle jest męczący i związany z uczuciem „drapania w gardle”.

Suchy kaszel w nocy może być też związany z bardzo suchym powietrzem w sypialni.

Nasilający się w nocy, napadowy kaszel przypominający pianie koguta może być objawem krztuśca. Krztusiec to ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywoływana przez pałeczkę krztuśca Bordetella pertussis. Podczas fazy choroby zwanej okresem napadowego kaszlu występują napady duszącego kaszlu bez nabierania powietrza (zanoszenie się), zakończonego głębokim wdechem z głośnym świstem krtaniowym przypominającym „pianie” (u dzieci, rzadziej u młodzieży i dorosłych). Napady takie występują seriami. Pod koniec napadu chory odkrztusza gęstą, lepką wydzielinę (dzieci mogą ją połykać, a następnie zwymiotować).

Suchy kaszel pojawiający się w nocy może też sugerować astmę, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu inne objawy, np. świsty.

Suchy kaszel – jak sobie z nim radzić?

Aby złagodzić kaszel, można:
  • umieścić nawilżacz powietrza w sypialni, jeśli kaszel jest spowodowany przeziębieniem lub suchym powietrzem
  • ssać pastylki na kaszel lub twarde cukierki
  • pić ciepłe płyny, takie jak herbata
  • unikać palenia tytoniu i miejsc, w których palą inni
  • jeśli kaszel jest związany z alergią, należy unikać alergenów (rzeczy, na które jest się uczulonym), np. pyłków, kurzu, zwierząt lub pleśni.

Syrop na suchy kaszel

W przypadku kaszlu suchego, który towarzyszy infekcji dróg oddechowych lub utrzymuje się po takiej infekcji, można sięgnąć po syropy zawierające substancje powlekające drogi oddechowe: wyciągi z prawoślazu, babki lancetowatejporostu islandzkiego.

Jeśli to jest nieskuteczne, można zastosować syrop przeciwkaszlowy, np. lewodropropizynę. Należy pamiętać, aby leki te stosować przez krótki czas.

Czy suchy kaszel może być objawem poważnej choroby?

Kaszel może towarzyszyć wielu różnym chorobom, w tym poważnym. Objawy i sytuacje towarzyszące kaszlowi, które wymagają pilnego zgłoszenia się do lekarza:

  1. krwioplucie
  2. jeśli u osoby palącej tytoń pojawi się kaszel lub dotychczasowy kaszel zmieni swój charakter
  3. jeśli osoba w wieku 55–80 lat, która pali co najmniej 30 paczkolat, nadal pali tytoń lub zaprzestała palenia w ciągu ostatnich 15 lat
  4. nasilona duszność, szczególnie w spoczynku lub w nocy
  5. chrypka
  6. gorączka
  7. utrata masy ciała
  8. obrzęki
  9. zaburzenia połykania
  10. wymioty.

20.02.2024
Zobacz także
  • Kaszel w zdrowiu i w chorobie
  • Kiedy kaszel jest objawem choroby?
Wybrane treści dla Ciebie
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta