Czy zaleca się stosowanie antybiotyków miejscowo w zapaleniu pępka?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Jaki preparat najlepiej zastosować u noworodka z zapaleniem pępka o niewielkim nasileniu (neomycyna sama lub z bacytracyną, mupirocyna maść czy krem)? Czy obecnie jest zarejestrowany dla tej grupy wiekowej antybiotyk w postaci aerozolu?

Odpowiedź

Nieleczone zapalenie pępka u noworodka może prowadzić do rozwoju zakażenia uogólnionego z poważnymi konsekwencjami dla zdrowia i życia. Ponieważ najczęstszą przyczynę zapalenia pępka stanowi zakażenie Staphylococcus aureus oraz Escherichia coli, antybiotykoterapię należy prowadzić dożylnie. Nie ma dowodów na skuteczność w tym zapaleniu antybiotyków stosowanych miejscowo, nie zaleca się zatem takiego postępowania u dzieci. Natomiast w pielęgnacji pępka, także w przypadkach objawów o niewielkim nasileniu, np. niewielki wyciek bez cech aktywnego stanu zapalnego, poleca się raczej stosowanie środków antyseptycznych. Jednocześnie należy podkreślić, że opublikowana w bazie Cochrane analiza nie wskazuje na przewagę takiego postępowania w zapobieganiu zapaleniu pępka nad pielęgnacją „na sucho” (w krajach rozwiniętych).

Obecnie nie ma antybiotyku w postaci aerozolu zarejestrowanego do stosowania miejscowego u noworodków. Producent neomycyny w sprayu podaje, że bezpieczeństwo stosowania leku u dzieci nie zostało określone, natomiast neomycyny z bacytracyną w sprayu nie należy stosować u dzieci <2. roku życia. W praktyce klinicznej preparaty te są jednak często stosowane. (2016)

Piśmiennictwo

1. Manikoth P., George M., Vaishnav A., Sajwani M.J.: Omphalitis. Lancet, 2004; 364: 1522
2. Imdad A., Bautista R.M., Senen K.A. i wsp.: Umbilical cord antiseptics for preventing sepsis and death among newborns. Cochrane Database Syst. Rev., 2013; (5): CD008635
3. Sawardekar K.P.: Changing spectrum of neonatal omphalitis. Pediatr. Infect. Dis. J., 2004; 23: 22–26
4. Pezzati M., Biagioli E.C., Martelli E. i wsp.: Umbilical cord care: the effect of eight different cord-care regimens on cord separation time and other outcomes. Biol. Neonate, 2002; 81: 38–44