Jaka objętość płynów jest zalecana w leczeniu odwodnienia znacznego stopnia w przebiegu biegunki?

27-03-2017
prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Leczenie dziecka odwodnionego w stopniu średnim lub ciężkim, wymagającego hospitalizacji, dzielimy na dwie fazy.

W pierwszej fazie nawadniania najistotniejsze jest wypełnienie łożyska naczyniowego. Do tego celu wykorzystuje się płyny izotoniczne (p. pyt. Jakie płyny izotoniczne są dostępne w Polsce?). Niemowlętom i małym dzieciom z ciężkim odwodnieniem podaje się je w objętości nawet 40–60 ml/kg (w 4-godzinnym wlewie), a starszym dzieciom 20 ml/kg (na 4 h). W pierwszym okresie nawadniania charakter zaburzeń jonowych nie ma znaczenia (należy stosować wymienione płyny izotoniczne).

W leczeniu podtrzymującym podstawowe zapotrzebowanie płynowe wylicza się zgodnie z następującym wzorem:

  • u dzieci z masą ciała ≤10 kg – 100 ml/kg mc.

  • u dzieci z masą ciała 10–20 kg – 1000 ml + 50 ml na każdy kg mc. >10 kg

  • u dzieci z masą ciała >20 kg – 1500 ml + 20 ml na każdy kg mc. >20 kg.

Wyliczenia te nie dotyczą uzupełniania strat dokonanych i aktualnych (trwająca biegunka). Objętość płynów, którą należy podać dożylnie, jest uzależniona od tych strat oraz objętości płynów przyjętych doustnie.

Piśmiennictwo

  1. Intravenous dextrose for children with gastroenteritis and dehydration: a double-blind randomized controlled trial. Levy JA, Bachur RG, Monuteaux MC, Waltzman M. Ann Emerg Med. 2013;61(3): 281-288
  2. Rapid versus standard intravenous rehydration in paediatric gastroenteritis: pragmatic blinded randomised clinical trial. Freedman SB, Parkin PC, Willan AR, Schuh S. BMJ. 2011;343:d6976
  3. Michael F. Cellucci, Dehydration in Children. MERCK MANUAL. www.merckmanuals.com
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej