Czy w przypadku dłuższego nawadniania dożylnego konieczne jest podanie glukozy jako substancji energetycznej?

20-04-2017
prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Czas skutecznego nawadniania dożylnie zazwyczaj nie przekracza kilku godzin. W tym okresie organizm na ogół z powodzeniem korzysta ze swoich zapasów energetycznych. Po pierwszych 4 godzinach stosuje się 5% roztwór glukozy z dodatkiem elektrolitów (10% NaCl, 15% KCl i często 10% Calcium gluconicum w ilości określonej w schemacie nawadniania).

Roztwór 5% glukozy nie jest wartościowy energetyczne. Po podaniu 70 ml płynu/kg mc./8 h (z dodatkiem elektrolitów) pacjent otrzyma 3,5 g glukozy/kg mc., czyli 12 kcal/kg mc. – bardzo niewiele z punktu widzenia zapotrzebowania organizmu na energię. Nawadnianie nie ma jednak na celu „żywienia pozajelitowego”. Należy szybko dążyć do rozpoczęcia nawadniania i żywienia doustnego w celu dostarczenia odpowiedniej liczby kalorii. Oczywiście w przypadku hipoglikemii (niezwykle rzadko spotykanej) podaje się rozwory oparte na 10% glukozie.

Piśmiennictwo

  1. Levy J.A., Bachur R.G., Monuteaux M.C. i wsp.: Intravenous dextrose for children with gastroenteritis and dehydration: a double-blind randomized controlled trial. Ann. Emerg. Med., 2013; 61 (3): 281–288
  2. Książyk J.: Nawadnianie dożylne w ostrej biegunce u dzieci. Część I. Założenia teoretyczne. Wiad. Lek., 1992; 45: 540–543
  3. Książyk J.: Nawadnianie dożylne w ostrej biegunce u dzieci. Część II. Doświadczenia kliniczne. Wiad. Lek., 1992; 45: 543–546
  4. Hirschhorn N.: The treatment of acute diarrhea in children. An historical and physiological perspective. Am. J. Clin. Nutr., 1980; 33: 637–663
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej