Czy w czasie leczenia żelazem należy stosować specjalną dietę? Co zaburza wchłanianie żelaza?

Dieta jest bardzo istotna w trakcie leczenia niedokrwistości. Odpowiednia dieta wspomaga leczenie, a zła je utrudnia. Nieodpowiednia dieta może także być przyczyną nieskuteczności terapii.

Właściwa dieta powinna obejmować spożycie produktów o dużej zawartości żelaza (mięso, surówki, kaszanka, kapusta, szpinak, sałata). Jednocześnie należy unikać łącznego podawania żelaza i wapnia (nabiał, orzechy), żelaza i garbników (kawa, herbata) oraz żelaza i fosforanów (cola, tonic), gdyż takie połączenia utrudniają wchłanianie żelaza.

Trzeba pamiętać, że żelazo z produktów pochodzenia roślinnego wchłania się dużo gorzej niż z produktów pochodzenia zwierzęcego. Na przykład wchłanianie żelaza z ryżu i szpinaku wynosi 1%, z kukurydzy – 3%, z sałaty – 4%, z pszenicy – 5%, z ryb – 11%, z wątroby – 12%, a z mięsa cielęcego – 22%.

Do produktów o małej zawartości żelaza (ok. 1 mg/100 g) należą na przykład mleko, ziemniaki, owoce; o średniej zawartości żelaza (1–4 mg/100 g): drób, mięso, kasze, warzywa; a o dużej zawartości żelaza (4 mg/100 g): podroby, warzywa strączkowe, wątroba wieprzowa (18,7 mg/100 g), wątroba wołowa (9,4 mg/100 g), fasola biała (6,9 mg/100 g), płatki owsiane (3,9 mg/100 g), wołowina i polędwica (3,1 mg /100 g), cielęcina i łopatka (2,9 mg/100 g).

Dodatkowo, w każdym posiłku powinny się znajdować warzywa i owoce o dużej zawartości witaminy C, ponieważ zwiększa ona wchłanianie żelaza. Uważa się, że dziennie należy spożywać 150 mg witaminy C. Najlepszym źródłem witaminy C są: papryka czerwona, natka pietruszki, brokuły, pomidory, truskawki, czarne porzeczki, cytrusy, aronia oraz sok pomarańczowy, grejpfrutowy i z czarnej porzeczki. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Skotnicki A.B., Nowak W.S.: Podstawy hematologii dla studentów i lekarzy. Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 1999
2. Ochocka M., Matysiak M.: Niedokrwistości wieku dziecięcego. Warszawa, PZWL, 2000
3. Matysiak M.: Hematologia w praktyce pediatrycznej. Warszawa, PZWL, 2002
4. Huch R., Schaefer R.: Niedobór żelaza i niedokrwistość z niedoboru żelaza. MedPharm Polska, 2008