Czy słaba odpowiedz na leki przeciwgorączkowe sugeruje, że przyczyną gorączki jest zakażenie bakteryjne?

23-11-2016
prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Gorączka jest fizjologiczną reakcją obronną na zakażenia. Występuje pod wpływem pirogenów, głównie interleukiny 1 (IL-1α i IL-1β), czynnika martwicy nowotworów (TNF-α), interleukiny 6 (IL-6) oraz interferonów (IFN), które przestawiają set point w podwzgórzu na wyższą temperaturę. Na przebieg i wysokość gorączki wpływają też różne czynniki osobnicze i stosowne leki. Generalnie im silniejsze endogenne wytwarzanie pirogenów i większa osobnicza wrażliwość ośrodka termoregulacji, tym wyższa będzie gorączka, niezależnie od jej przyczyny. Wysoka, trudna do obniżenia gorączka może wystąpić w przebiegu zakażeń bakteryjnych (np. pneumokokowego zapalenia płuc), być reakcją na ciężkie albo powikłane zakażenie wirusowe (np. grypę, odrę, mononukleozę zakaźną, wirusowe zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu). Wyższą gorączkę zwykle obserwuje się u ogólnie zdrowych i silnych dzieci, które mają sprawniejsze mechanizmy homeostazy. Nie należy zatem przywiązywać dużej wagi do odpowiedzi na stosowane leki przeciwgorączkowe. Niesteroidowe leki przeciwzapalne i glikokortykosteroidy z reguły łagodzą gorączkę, z czego niestety nie można wyciągać istotnych wniosków terapeutycznych ani rokowniczych.

Zobacz także:

Kiedy u gorączkującego dziecka (w dobrym stanie ogólnym) należy zlecić badania dodatkowe w warunkach POZ?

Piśmiennictwo

  1. UpToDate Approach to the adult with fever of unknown origin. www.uptodate.com/home
  2. Hirschmann J.V.: Fever of unknown origin in adults. Clin. Infect. Dis., 1997; 24: 291
  3. Janeczko J.: Gorączka. (W:) Dziubek Z. (red.): Choroby zakaźne i pasożytnicze. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2000
  4. UpToDate Fever of unknown origin in children: Evaluation. www.uptodate.com/home
  5. UpToDate Fever in infants and children: Pathophysiology and management. www.uptodate.com/home
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej