Jakie są najczęstsze powikłania zapalenia mięśnia sercowego i jak często występują?

Do najczęstszych powikłań zapalenia mięśnia sercowego (ZMS) należą zaburzenia rytmu serca i upośledzenie funkcji mięśnia sercowego z wtórnymi następstwami zależnymi od jego nasilenia. Ograniczenie funkcji skurczowej może dotyczyć tylko lewej komory lub obu komór serca. W ostrym okresie choroba może przebiegać bezobjawowo lub wywoływać zastoinową niewydolność serca i zaburzenia zakrzepowo-zatorowe prowadzące do zgonu. Przewlekłe ZMS może być przyczyną kardiomiopatii rozstrzeniowej.

Niektóre następstwa ZMS mogą początkowo nie dawać objawów (np. ogniska włóknienia mięśnia sercowego widoczne w rezonansie magnetycznym [MR], które mogą prowadzić do zaburzeń rytmu), dlatego pacjenci po przebyciu ZMS powinni pozostawać pod opieką poradni kardiologicznej.

U wielu pacjentów ZMS przebiega bezobjawowo, nie u wszystkich z nich wykonuje się pełny panel badań (np. MR), a obserwowane objawy często trudno odróżnić od powikłań współistniejących infekcji, dlatego dokładna częstość powikłań ZMS jest trudna do ustalenia. Śmiertelność pacjentów hospitalizowanych z powodu ZMS wynosi około 5%, a około 14% wymaga zastosowania wspomagania układu krążenia. Gorsze wyniki, cięższy przebieg i najwięcej powikłań obserwuje się u najmłodszych pacjentów (<2. rż.). Często jednak po ostrym okresie zakażenia funkcja mięśnia sercowego wraca do normy. W odległej obserwacji >90% dzieci hospitalizowanych z powodu ZMS pozostaje w I klasie NYHA (klasyfikacja niewydolności serca wg New York Heart Association [p. tab.]) bez dolegliwości klinicznych (dane z wieloośrodkowego rejestru Mykke, doniesienie konferencyjne).

Piśmiennictwo

1. Guidelines for the management of congenital heart diseases in childhood and adolescence. Cardiol. Young, 2017; 27 (S3): S1–S105
2. Caforio A.L., Pankuweit S., Arbustini E. i wsp., European Society of Cardiology Working Group on Myocardial and Pericardial Diseases: Current state of knowledge on aetiology, diagnosis, management, and therapy of myocarditis: a position statement of the European Society of Cardiology Working Group on Myocardial and Pericardial Diseases. Eur. Heart J., 2013; 34 (33): 2636–2648
3. Farinha I.T., Miranda J.O.: Myocarditis in paediatric patients: unveiling the progression to dilated cardiomyopathy and heart failure. J. Cardiovasc. Dev. Dis., 2016; 8: 3 
4. Canter C.E., Simpson K.E.: Diagnosis and treatment of myocarditis in children in the current era. Circulation, 2014; 129: 115–128