Jakie mogą być przyczyny powiększenia serca u dziecka, u którego nie wysłuchuje się szmerów sercowych?

Najczęstszymi przyczynami kardiomegalii u dzieci bez wyraźnych szmerów nad sercem są:

• zapalenie mięśnia sercowego

• kardiomiopatie (najczęściej kardiomiopatia rozstrzeniowa, restrykcyjna, tachyarytmiczna [kardiomiopatia przerostowa w początkowej fazie może wywoływać jedynie koncentryczny dośrodkowy przerost mięśnia sercowego])

• zapalenie osierdzia z gromadzeniem się znacznej ilości płynu w worku osierdziowym

• choroby układu oddechowego przebiegające z niewydolnością serca

• zespół poperikardiotomijny (występujący w ok. 10–40% przypadków po operacji kardiochirurgicznej)

• zaciskające zapalenie osierdzia (powiększenie przedsionków serca)

• ciężkie, nieleczone nadciśnienie tętnicze

• zespół Blanda, White’a i Garlanda – nieprawidłowe odejście lewej tętnicy wieńcowej od tętnicy płucnej (manifestujący się w okresie wczesnoniemowlęcym)

• choroby spichrzeniowe

• niewydolność serca.

Należy również pamiętać o ryzyku „fałszywie dodatniej” interpretacji wielkości serca w RTG klatki piersiowej, kiedy zdjęcie wykonane jest w fazie wdechowej, a serce uniesione przez przeponę może się wydawać powiększone. (KNJ, JSt) (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Hertl M.: Pediatryczna diagnostyka różnicowa. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1983
2. Kubicka K., Kawalec W. (red.): Kardiologia dziecięca. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003