Ile może trwać utrata przytomności u dziecka, aby można było uznać taki epizod za omdlenie?

Omdlenie jest krótkotrwałą, przemijającą utratą przytomności (TLOC) spowodowaną ograniczeniem napływu krwi do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) w wyniku nieprawidłowych reakcji naczyniowych związanych najczęściej z pionizacją (omdlenie odruchowe) lub istotnych zaburzeń rytmu serca, takich jak bradykardia, częstoskurcz komorowy lub migotanie komór (omdlenie kardiogenne).

W przypadku najczęstszego omdlenia odruchowego utrata przytomności jest zwykle krótka i wynosi kilka, maksymalnie kilkadziesiąt sekund. Dłuższy epizod omdlenia, omdlenie w pozycji leżącej, w trakcie stresu emocjonalnego lub wysiłku fizycznego może wskazywać na omdlenie kardiogenne, które jest dla dziecka dużo bardziej niebezpieczne. Inną częstą przyczyną przedłużonej utraty przytomności u dzieci jest napad padaczkowy.

Z klinicznego punktu widzenia istotny jest nie tylko czas trwania takiego epizodu, ale przede wszystkim okoliczności utraty przytomności. Omdlenie ma zwykle charakter przemijający, a świadomość powraca samoistnie, całkowicie i zazwyczaj szybko. Ze względu na towarzyszący mu spadek napięcia mięśniowego zwykle prowadzi do upadku. Z kolei napad padaczkowy nie zależy od pozycji ciała, napięcie mięśniowe jest zwykle wzmożone, a najczęstsze są napady uogólnione z typowymi drgawkami toniczno-klonicznymi.

Piśmiennictwo

1. Brignole M., Moya A., de Lange F.J. i wsp.: 2018 European Society of Cardiology Guidelines for the diagnosis and management of syncope. Kardiol. Pol., 2018; 76 (8): 1119–1198
2. Sandhu R.K., Raj S.R., Thiruganasambandamoorthy V. i wsp.: Canadian Cardiovascular Society clinical practice update on the assessment and management of syncope. Can. J. Cardiol., 2020; 36: 1167–1177