Czy małopłytkowość, która pojawiła się u kobiety w ciąży, to także najczęściej ITP? Jak prowadzi się taką pacjentkę? Jak prowadzi się poród (siłami natury czy cięcie cesarskie)? Jakie jest ryzyko krwawienia do OUN u noworodka?

Liczba płytek u kobiet w ciąży jest na ogół mniejsza niż u kobiet niebędących w ciąży. Małopłytkowość ciężarnych (liczba płytek w ganicach 70–80 × 109/l) dotyczy około 5% kobiet, głównie w późnym okresie ciąży. Jej przyczyną jest hemodylucja oraz zwiększona aktywacja i klirens płytek. Taki rodzaj małopłytkowości najczęściej przebiega bezobjawowo, nie wymaga leczenia i zazwyczaj ustępuje po porodzie.

Natomiast pierwotna ITP występuje u 1/1000–10 000 kobiet w ciąży. Jeżeli kobieta chorowała wcześniej na ITP, należy się liczyć z ryzykiem zaostrzenia lub nawrotu choroby podczas ciąży, ale jej przebieg może być łagodniejszy. Opiekę nad ciężarną z ITP powinien sprawować zespół składający się z hematologa, położnika, anestezjologa i neonatologa. Leczenie ITP u kobiety w ciąży rozpoczyna się przy klinicznej obecności skazy krwotocznej oraz zmniejszeniu liczby płytek krwi <20–30 × 109/l. Uważa się, że pacjentki z liczbą płytek krwi >20–30 × 109/l nie wymagają leczenia, natomiast konieczne jest częste monitorowanie liczby płytek, zwłaszcza w okresie zbliżającego się terminu porodu.

Poród siłami natury jest bezpieczny przy liczbie płytek krwi >50 × 109/l. Obecnie nie zaleca się rozwiązywania ciąży u kobiet z ITP za pomocą cięcia cesarskiego, ponieważ zarówno dla matki, jak i dla płodu nie jest ono bezpieczniejsze w porównaniu z niepowikłanym naturalnym porodem.

Leczenie ITP w ciąży sprowadza się głównie do podawania GKS i dożylnych preparatów immunoglobulin. Jako leki drugiego wyboru można stosować azatioprynę i cyklosporynę A. Ze względu na działania niepożądane i ryzyko uszkodzenia płodu przeciwwskazane są takie leki, jak cytostatyki, agoniści TPO, androgeny i immunoterapia.

Ryzyko krwawienia do OUN u noworodka nie jest duże. ITP występuje jedynie u 3% dzieci urodzonych przez matki z ITP. U dzieci tych należy unikać wykonywania wszystkich procedur mogących zwiększać ryzyko krwawienia. Pierwszą ocenę liczby płytek krwi warto przeprowadzić we krwi pobranej z żyły pępowinowej. Do czasu określenia liczby płytek krwi należy odroczyć iniekcje domięśniowe. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Matysiak M.: Hematologia w praktyce pediatrycznej. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2002
2. Klukowska A.: Pierwotna małopłytkowość immunologiczna u dzieci. Pol. Arch. Med. Wewn., 2010: 120 (supl.)
3. Zawilska K.: Wstęp do wytycznych diagnostyki i leczenia pierwotnej małopłytkowości immunologicznej. Pol. Arch. Med. Wewn., 2010: 120 (supl.)
4. Mital A.: Pierwotna małopłytkowość immunologiczna u kobiet w ciąży. Pol. Arch. Med. Wewn., 2010: 120 (supl.)
5. Dame Ch.: Thrombocytosis. W: Areci R.J., Hann I.M., Smith O.P. (red.): Pediatric hematology. Blackwell Publishing, 2008
6. Orkin S.H., Nathan D.G., Ginsburg D., i wsp., red.: Nathan and Oski’s hematology of infancy and childhood. 7th ed. Saunders Elsevier, 2009