Jakie badania laboratoryjne należy wykonać u niemowlęcia z neutropenią stwierdzoną przypadkowo w morfologii krwi wykonanej w celu wykluczenia niedokrwistości?

U zdrowego dziecka z ujemnym wywiadem w kierunku nawracających zakażeń i izolowaną neutropenią w morfologii krwi, bez niedokrwistości, proponuję wykonać kontrolną morfologię po 14 dniach. Jeśli neutropenia w tym czasie ustąpi, pacjent nie wymaga dalszej diagnostyki. Natomiast w przypadku utrzymywania się neutropenii i braku niepokojących objawów u dziecka kolejną morfologię należy wykonać po upływie 3 miesięcy. Izolowana neutropenia utrzymująca się przez >3 miesiące jest przejawem przewlekłej łagodnej neutropenii autoimmunizacyjnej lub idiopatycznej. Zwykle przebiega ona bez ciężkich zakażeń, a na początku infekcji stwierdza się wyrzut granulocytów do wartości >1000/µl. U dzieci z przewlekłą neutropenią w dobrym stanie ogólnym, u których nie stwierdza się nawracających infekcji i potrzeby częstego podawania antybiotyków, zaleca się przyjęcie postawy wyczekującej. Wystarczy kontrolować morfologię krwi raz na 6–12 miesięcy, a w razie infekcji udokumentować wyrzut granulocytów w celu potwierdzenia rozpoznania. Inne badania nie są potrzebne, jeśli dziecko prawidłowo się rozwija.

Z kolei u dzieci z neutropenią i niedokrwistością należy przeanalizować wszystkie dane z dokładnego wywiadu i badania przedmiotowego. U pacjenta, u którego nie stwierdza się żadnych problemów zdrowotnych, poza łagodnymi objawami niedokrwistości oraz wynikami morfologii krwi i wywiadem wskazującymi na typową postać z niedoboru żelaza, należy rozpocząć suplementację żelaza. Kontrolną morfologię krwi z rozmazem i retikulocytami należy zlecić po 14 dniach i po miesiącu. Jeśli wyniki dotyczące układu czerwonokrwinkowego normalizują się, można zastosować strategię czujnego wyczekiwania.

W razie jakichkolwiek wątpliwości dziecko z dwuliniową cytopenią należy skierować do specjalisty.

Do specjalisty lub szpitala należy pilnie (bez wykonywania dodatkowych badań w POZ) skierować dzieci z neutropenią oraz:

• wynikami badań wskazującymi na niedokrwistość inną niż mikrocytarna, niedoborowa (np. normocytarna lub z dużymi krwinkami), lub małopłytkowość

• nieprawidłowościami w badaniu przedmiotowym (dysmorfie, powiększenie wątroby, śledziony, węzłów chłonnych, objawy poważnej infekcji)

• w stanie ogólnym innym niż dobry lub dość dobrym

• dodatnim wywiadem rodzinnym.

Piśmiennictwo

1. Lee A.C.: Haematologist-reviewed peripheral blood smear in paediatric practice. Singapore Med. J., 2018; 59 (2): 64–68
2. Konieczek J., Bartoszewicz N., Richert-Przygońska M. i wsp.: Clinical spectrum of neutropenia in children – analysis of 109 cases. Acta Haematol. Pol., 2021; 52 (6): 558–565