Czy zwiększoną aktywność LDH można uznać za jeden z przesiewowych parametrów u pacjentów z nawet minimalnym ryzykiem nowotworu (nieswoiste objawy)?

Opis sytuacji klinicznej: W badaniach przesiewowych przeprowadzonych u dziewczyny bez dolegliwości i niepokojących objawów w badaniu przedmiotowym stwierdzono zmniejszoną liczbę leukocytów (WBC 4000/mm3; norma w laboratorium >4500). Badanie powtórzono w innej pracowni i wykonano kilka dodatkowych oznaczeń. Uzyskano następujące wyniki: WBC 4500/mm3 (norma laboratoryjna >4000), rozmaz i pozostałe parametry morfologii prawidłowe, OB i kwas moczowy w normie, ale aktywność LDH – 580 IU/l.

Odpowiedź: Aktywność LDH jest bardzo nieswoistym parametrem, odzwierciedlającym różne sytuacje, w których dochodzi do uszkodzenia tkanek, w tym również rozpad komórek nowotworowych towarzyszący ich masywnej proliferacji.

Wśród nienowotworowych przyczyn zwiększenia aktywności LDH wymienia się niedokrwistość hemolityczną, niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 (LDH jest markerem nieefektywnej erytropoezy), zapalenie węzłów chłonnych, choroby wątroby i nerek, dystrofie mięśniowe oraz stan po znacznym wysiłku fizycznym. A zatem aktywności LDH nie można traktować jako jeden z przesiewowych parametrów choroby nowotworowej. Autorzy brytyjscy, analizując różne przypadki, w których oznaczano aktywność LDH na izbie przyjęć, stwierdzili, że w ponad 70% przypadków wykonanie badania było nieuzasadnione. Nie widzę wskazań do oznaczania LDH u pacjentki z izolowaną małą liczbą leukocytów (p. opis sytuacji klinicznej). Tak samo nie ma większego sensu oznaczanie aktywności LDH u niemowlęcia w ostrej fazie infekcji wirusowej, kiedy to w naturalny sposób można się spodziewać zwiększonego uszkodzenia komórek.

Natomiast u dzieci z rozpoznaną chorobą nowotworową aktywność LDH jest bardzo cennym parametrem w ocenie stopnia zaawansowania i agresywności nowotworów układu chłonnego, zwłaszcza nieziarniczych chłoniaków złośliwych. (styczeń 2015 nowe)

Piśmiennictwo

1. Abrahamson E., Ross A.D.: A review of the use of serum lactate dehydrogenase measurement in patients presenting to the paediatric emergency department. Arch. Dis. Child., 2011; 96 (supl. 1): A87
2. Cairo M., Sposto R., Gerrard M. i wsp.: Advanced stage, increased lactate dehydrogenase, and primary site, but not adolescent age (≥15 years), are associated with an increased risk of treatment failure in children and adolescents with mature B-cell non Hodgkin’s lymphoma: results of the FAB LMB 96 study. J. Clin. Oncol., 2012; 30: 387–393