Jaki jest optymalny wiek udrożniania kanalików łzowych? Czy można czekać na ich samoistne udrożnienie, a jeśli tak, to jak długo? Czy stosowanie masażu i innych zabiegów jest uzasadnione?

Przyczyną niedrożności dróg łzowych zwykle jest pogrubienie błony śluzowej znajdujące się na końcu kanalika nosowo-łzowego, na granicy jamy nosowej (tzw. zastawka Hasnera) w okolicy małżowiny dolnej. Zabieg udrażniania polega na sondowaniu dróg łzowych specjalną, tępo zakończoną igłą w celu przerwania opisanego powyżej fałdu błony śluzowej. Istnieją dwie „szkoły” leczenia niedrożności dróg łzowych.

Część lekarzy opowiada się za wczesnym wykonywaniem zabiegów, tj. w 2.–3. miesiącu życia. W takich przypadkach zabieg sondowania dróg łzowych jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym.

Natomiast niektórzy okuliści (m.in. w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii) zalecają wstrzymanie się z wykonaniem zabiegu do około 1. roku życia. Za takim postępowaniem przemawia naturalny przebieg choroby (w ponad 95% przypadków niedrożność ustępuje samoistnie). Zabiegi sondowania w takich przypadkach wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Sondowanie we wczesnym okresie życia w znieczuleniu miejscowym, gdy drogi łzowe i otaczające struktury kostne są bardzo delikatne, zwiększa ryzyko ich jatrogennego uszkodzenia.

Wskazanie do sondowania we wczesnym okresie stanowi wrodzona przepuklina woreczka łzowego (dacryocele nazywane również mucocele). W takich przypadkach już u noworodka obserwuje się wyraźny, zabarwiony na niebiesko obrzęk skóry okolicy worka łzowego.

Masowanie okolicy woreczka łzowego (zawsze ucisk i ruch od góry do dołu) zwiększa szansę na samoistne udrożnienie. Masaż należy wykonywać kilka razy na dobę, najlepiej w czasie karmienia piersią. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Movaghar M., Kodsi S., Merola C., Doyle J.: Probing for nasolacrimal duct obstruction with intravenous propofol sedation. J. AAPOS, 2000; 4 (3): 179–182
2. Wesley R.E.: Lacrimal disease. Curr. Opin. Ophthalmol., 1994; 5 (5): 78–83