Co może być przyczyną jednostronnego opadania powieki u dziecka? Czy za taki stan może odpowiadać niedobór witaminy E lub D3? Czy u dobrze rozwijającego się niemowlęcia bez innych nieprawidłowości w badaniu przedmiotowym należy wykonać badania laboratoryjne lub obrazowe?

Jednostronne opadanie powieki u zdrowego niemowlęcia z prawidłowym wynikiem badania przedmiotowego i neurologicznego prawdopodobnie świadczy o łagodnej dysmorfii spowodowanej odmiennością rozwojową mięśnia dźwigacza powieki. Może to być nieprawidłowa budowa mięśnia lub nieprawidłowe wrośnięcie jego rozcięgna w powiekę.

Jednak przed ustaleniem takiego rozpoznania należy się upewnić, że:

• budowa gałki ocznej jest prawidłowa i nie ma cech sugerujących istnienie zmiany rozrostowej oczodołu

• wielkość gałki ocznej jest prawidłowa i nie ma cech małoocza

• gałka oczna jest prawidłowo ruchoma i nie ma cech porażenia nerwów okoruchowych

• źrenice obu oczu są symetryczne, prawidłowo reagują, nie stwierdza się cech zespołu Hornera, który współwystępuje z uszkodzeniem włókien układu współczulnego i opadaniem powieki

• budowa powieki jest prawidłowa i nie stwierdza się obecności naczyniaka powieki, nerwiaka ani stanu zapalnego (wszystkie te zmiany dają efekt pseudo-opadania powieki, ponieważ zwiększają jej objętość)

• opadanie powieki nie zmienia się w czasie, tzn. jest tak samo nasilone w różnych warunkach (np. podczas aktywności, w różnych porach dnia), jest jednostronne i stale dotyczy tej samej strony, czyli nie ma cech sugerujących nieprawidłowości z zakresu chorób mięśni lub łącza nerwowo-mięśniowego

• nie ma innych cech dysmorfii twarzy i ciała dziecka, które sugerowałyby, że opadanie powieki jest elementem zespołu wad wrodzonych.

W ramach postępowania diagnostycznego oprócz badania neurologicznego warto wykonać badanie okulistyczne oraz badanie ultrasonograficzne (USG) przezciemieniowe, ewentualnie, w zależności od innych objawów, rozważyć konsultację genetyczną. Rozwój dziecka należy monitorować zgodnie z zalecanymi bilansami zdrowia.

Niedobór witaminy D lub E nie jest przyczyną jednostronnego opadania powieki.

Warto również zauważyć, że asymetria i niewielka ptoza nie musi być postrzegana jako defekt, czego przykładem jest twarz Leonardo DiCaprio (z wyraźnie niżej położoną prawą powieką).

Piśmiennictwo

1. Zaidat O.O, Lerner A.J.: Neurologia. The Little Black Book. Wyd. polskie pod red. H. Kwiecińskiego. Wrocław, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, 2010
2. Hauser S.L.: Harrison. Neurologia w medycynie klinicznej. Wyd. polskie pod red. A. Prusińskiego. Lublin, Wydawnictwo Czelej, 2008