Jakie powinno być dalsze postępowanie, jeżeli w trakcie wizyty w poradni lekarz rodzinny lub pediatra zaobserwuje nieprawidłowe wzorce ruchowe u dziecka?

Byłabym ostrożna w stawianiu znaku równości między stwierdzeniem „lekarz obserwuje nieprawidłowe wzorce ruchowe” a „ocena ruchów globalnych metodą Prechtla”. Nieprawidłowy wzorzec ruchowy można stwierdzić na przykład u rocznego dziecka z hipotonią, u którego wzorzec chodu będzie nieprawidłowy z powodu hipotonii. Ocena ruchów globalnych metodą Prechtla opiera się natomiast na analizie jakościowej motoryki spontanicznej dziecka. Ruchy globalne to złożona sekwencja motoryczna, obecna w każdym segmencie ciała. Ma wyraźny początek i stopniowo narasta, by w końcu zniknąć w pojedynczym cyklu. Ich charakter, ze względu na rotacje i różnokierunkowość, można określić jako płynny, harmonijny lub elegancki. Pojawiają się w motoryce dziecka między 9. a 12. tygodniem życia płodowego (wieku post-menstrualnego – PMA) i utrzymują się w podobnej formie do 46.–49. tygodnia PMA. Ocena ruchów globalnych metodą Prechtla wymaga spełnienia określonych warunków badania oraz doświadczenia w posługiwaniu się tą metodą diagnostyczną.

Niezależnie od tego, czy mówimy ogólnie o zaburzonym wzorcu ruchu u dziecka czy nieprawidłowych ruchach globalnych ocenianych metodą Prechtla, niemowlę lub dziecko z opisanymi zaburzeniami należy obserwować oraz skierować na poszerzone badania diagnostyczne w celu ustalenia przyczyny nieprawidłowości (konsultacja neurologiczna). Nagłe wystąpienie zaburzeń ruchowych jest zawsze wskazaniem do skierowania do szpitala. Jeśli dziecko od początku rozwija się nieprawidłowo, podstawę oceny stanowi wywiad rodzinny, płodowy i okołoporodowy oraz badanie przedmiotowe. Dalsze decyzje zależą od konkretnej sytuacji pacjenta.

Piśmiennictwo

1. Szymańska K.: Rozwój dziecka. (W:) Steinborn B. (red.): Neurologia wieku rozwojowego. Warszawa, PZWL, 2017: 1–27
2. Sokołów M., Pilarska E.: General Movement Assessment, czyli Ocena Globalnych Wzorców Ruchowych wg Prechtla – teoretyczny opis metody diagnostycznej dziecka ryzyka zaburzeń rozwojowych. Neurol. Dziec., 2020; 29 (59): 81–87