Jakie jest kliniczne znaczenie powszechnie obserwowanej asymetrii łopatek u dzieci?

Asymetria łopatek może wynikać z wielu przyczyn. Najbardziej banalną i najczęstszą z nich jest przyjmowanie wadliwej postawy przez dziecko w wyniku ograniczonej ruchomości, czyli w rezultacie asymetrii ruchów barków. Taka sytuacja najczęściej rozwija się w wyniku istniejącej tzw. antepulsji barków, czyli ustawiania ich w nadmiernym zgięciu do przodu. Takie asymetryczne ustawienie barków i łopatek wymaga fizjoterapii i można je skorygować dzięki konsekwentnym ćwiczeniom.

Poważniejszy problem stanowi utrwalona wada postawy z towarzyszącą asymetrią łopatek. U takiego dziecka można bowiem rozpoznać plecy okrągłe, a nawet skoliozę. Utrwalona wada postawy może być trwale oporna na całkowitą korekcję.

Oczywistą przyczyną asymetrii łopatek jest skolioza z wygięciem do boku i rotacją w górnym odcinku piersiowym kręgosłupa. Jej leczenie polega na chirurgicznej korekcie przyczyny pierwotnej, tzn. skoliozy. Korekcji dokonuje się jednak nie z powodu asymetrii łopatek, lecz z powodu skrzywienia kręgosłupa. W tych przypadkach długotrwała i stopniowo postępująca deformacja zazwyczaj uniemożliwia całkowite zniesienie asymetrii łopatek.

Przyczyną asymetrii łopatek mogą również być wady rozwojowe wynikające z zaburzeń procesu tzw. zstępowania łopatek oraz segmentacji cewy nerwowej i tworzenia kręgów. Takie rzadkie wady wrodzone, najczęściej występujące w postaci tzw. zespołu Klippla i Feila, płetwiastości szyi i zespołu Sprengela, są podejrzewane już u noworodka, a rozpoznawane u małych dzieci. Niestety leczenie chirurgiczne jest możliwe tylko w niektórych przypadkach.

Piśmiennictwo

1. Canale T.S., Beaty J.H.: Campbell’s operative orthopaedics. Wyd. 11. Mosby Elsevier, 2008
2. Marciniak W., Szulc A.: Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003