Czy u każdego dziecka z bólem kończyn dolnych występującym w nocy, a ustającym w ciągu dnia, należy wykonać RTG?

W przypadku dziecka z bólem kończyn dolnych występującym w nocy, a ustającym w ciągu dnia, istotne znaczenie ma dokładnie zebrany wywiad. Bardzo ważne, aby ustalić, czy ból wybudza dziecko ze snu i czy dotyczy jednego miejsca, czy wielu miejsc. Jeżeli ból występuje stale w tym samym miejscu i ustępuje po zastosowaniu leków przeciwzapalnych, można podejrzewać kostniaka kostninowego (osteoid osteoma), nie należy jednak zapominać o możliwości wystąpienia innego pierwotnego nowotworu kości. W tej sytuacji na pewno należy wykonać zdjęcie RTG. Jeżeli ból kostny ma rozlany charakter, dziecko gorączkuje, stwierdza się utratę masy ciała i/lub osłabienie, w diagnostyce różnicowej należy koniecznie uwzględnić białaczkę. U dzieci z białaczką ból kostny niekiedy wyprzedza objawy hematologiczne o kilka tygodni, a nawet miesięcy. Podejrzewając taką sytuację, zawsze trzeba wykonać zdjęcie RTG i rozważyć poszerzenie zakresu badań diagnostycznych. Od badania radiologicznego można odstąpić tylko u dzieci, które spełniają wszystkie kryteria bólu wzrostowego.

Piśmiennictwo

1. Allen R., Orme L. Skeletal Malignancies and Related Disorders. [W:] Petty R.E., Laxer R.M., Lindsley C.B. i wsp.: Textbook of pediatric rheumatology. Wyd. 8. Elsevier, 2021: 631–643
2. Olesińska E., Postępski J.: Główne objawy chorób reumatycznych u dzieci. [W:] Smolewska E.: Reumatologia wieku rozwojowego. Kompedium. PZWL, Warszawa 2022: 42–86
3. Zombori L., Kovacs G., Csoka M., Derfalvi B.: Rheumatic symptoms in childhood leukaemia and lymphoma – a ten–year retrospective study. Ped. Rheumat. Online J., 2013; 11: 20