Czy całkowity brak aktywności enzymu w leukocytach u chorych z niedoborem dehydrogenazy średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCAD) wiąże się z cięższym przebiegiem choroby?

Pytanie

Jakie praktyczne znaczenie u dziecka z deficytem aktywności dehydrogenazy średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCAD) ma wynik „aktywność dehydrogenazy MCAD w leukocytach – 0,0%”? Czy wpływa na pogorszenie przebiegu choroby? Zwiększa ryzyko hipoglikemii?

Odpowiedź

U chorych z deficytem dehydrogenazy acylo-koenzymu A średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCAD) stwierdzenie aktywności MCAD na poziomie 0% świadczy o całkowitym braku resztkowej aktywności enzymu. Najczęściej tak małą aktywność spotyka się u chorych, u których występuje homozygotyczny wariant powszechnej mutacji c.985A>G (p.K329E) w genie ACADM. Enzym MCAD katalizuje mitochondrialne utlenianie (tzw. ß-oksydację) kwasów tłuszczowych o długości łańcucha pomiędzy C4 i C12, choć największa aktywność enzymu dotyczy kwasów tłuszczowych o długości łańcucha C6, C8 i C10. W deficycie MCAD obserwuje się korelację pomiędzy aktywnością enzymu a fenotypem klinicznym. Oznacza to, że całkowity brak aktywności MCAD powoduje znaczne zaburzenie spalania tłuszczów na etapie średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych. W konsekwencji u tych chorych występuje ciężka postać choroby i są oni zagrożeni wystąpieniem poważnych objawów klinicznych. Przedłużone głodzenie, zakażenie czy inne stany związane z katabolizmem wywołują u nich apatię, ostre uszkodzenie wątroby i śpiączkę. Ryzyko nagłego zgonu w przebiegu ostrej dekompensacji metabolicznej jest zwiększone. Jeśli u chorego z niedoborem MCAD wystąpi hipoglikemia, stanowi to stan bezpośredniego zagrożenia życia, ponieważ nie towarzyszy jej ketoza. Organizm chorego nie posiada zatem substratu energetycznego. Dlatego w deficycie MCAD (zwłaszcza w przypadku małej aktywności enzymu) niezbędne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących regularnego karmienia i unikania przedłużonego głodzenia. W razie dekompensacji metabolicznej należy dostarczyć choremu dużej liczby kalorii, np. za pomocą dożylnego wlewu stężonej glukozy. (2016)