Jak rozpoznać grypę u niemowlęcia i małego dziecka? W tym wieku gorączka jest częstym objawem różnych infekcji, podobnie jak suchy kaszel. Kiedy podjąć decyzję o podaniu leku przeciwwirusowego?

Rozpoznanie grypy u małego dziecka może stanowić wyzwanie, gdyż dziecko nie powie, co mu dolega, a w pierwszych 3 dniach choroby dominują dolegliwości ogólne, przesłaniając objawy ze strony układu oddechowego. Jedynym objawem może być wysoka gorączka, np. z towarzyszącymi drgawkami gorączkowymi.

Kiedy zatem należy podejrzewać grypę? Oprócz informacji dotyczących obecnej choroby i badania przedmiotowego zwykle mamy dane na temat lokalnej sytuacji epidemiologicznej. Jeżeli któryś z domowników chorego dziecka obecnie jest chory lub kilka dni wcześniej miał objawy grypopodobne, to takie powiązanie epidemiologiczne stanowi silny argument za rozpoznaniem grypy. Grypę należy także rozważyć u każdego gorączkującego dziecka, u którego choroba wystąpiła w trakcie sezonu grypowego.

Można też wykonać badania dodatkowe. W przypadku grypy popularne stały się szybkie testy (w kierunku pojedynczych chorób – np. grypy A i B lub tzw. Combo, umożliwiające diagnostykę w kierunku obecności wirusów np. grypy, syncytium nabłonka dróg oddechowych i SARS-CoV-2) wykrywające antygen wirusa. Aktualnie obowiązek zgłaszania grypy do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej dotyczy tylko przypadków potwierdzonych badaniem dodatkowym, np. szybkim testem antygenowym. Warto jednak wspomnieć, że szybkie testy charakteryzują się małą czułością i w sezonie grypowym dają często wyniki fałszywie ujemne. W przypadku wykonania morfologii krwi za rozpoznaniem grypy przemawia leukopenia z limfocytozą.

Wskazania do leczenia przeciwwirusowego grypy to przede wszystkim: ciężki przebieg choroby, przynależność pacjenta do grupy ciężkiego lub powikłanego przebiegu grypy oraz kontakt z osobami należącymi do wymienionych grup ryzyka (np. domownicy osób w immunosupresji lub chorych na przewlekłe choroby płuc i serca). Oseltamiwir należy podać jak najszybciej, ponieważ jego skuteczność jest największa, gdy leczenie rozpocznie się w ciągu pierwszych 2 dni choroby. Lek charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa (najczęstszym działaniem niepożądanym są wymioty), dlatego w przypadku niepotwierdzenia grypy można go odstawić bez istotnego ryzyka dla chorego.

Piśmiennictwo

1. Antczak A.: Grypa. Praktyczne kompendium. Warszawa, Medical Tribune Polska, 2015
2. ECDC. Seasonal Influenza. Factsheet for health professionals 2017; https://ecdc.europa.eu/en/seasonal-influenza
3. Brydak L.B., Wozniak-Kosek A., Nitsch-Osuch A.: Influenza diagnosis and vaccination in Poland. Respir. Physiol. Neurobiol., 2013; 187 (1): 88–93
4. Kondrich J., Rosenthal M.: Influenza in children. Curr. Opin. Pediatr., 2017; 29 (3): 297–302
5. Ghebrehewet S., MacPherson P., Ho A.: Influenza. BMJ, 2016; 7 (355): i6258
6. World Health Organisation: Clinical management of human infection with pandemic influenza (H1N1) 2009: revised guidance. November 2009. www.who.int/csr/resources/publications
7. AAP Committee on Infectious Diseases: Recommendations for prevention and control of influenza in children, 2018–2019. Pediatrics, 2018; 142 (4): e20182367
8. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices-United States, 2018–19 Influenza Season. MMWR Recomm. Rep., 2018; 67 (3): 1–20
9. AAP Committee on Infectious Diseases: Recommendations for prevention and control of influenza in children, 2017–2018. Pediatrics, 2017; 140: e20172550
10. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2017–18 Influenza Season. MMWR Recomm. Rep., 2017; 66: 1–20