Czy warto wykonywać szybkie testy na obecność wirusa grypy? Jak powinno się je wykonywać? Czy ich wynik jest wiarygodny u dzieci?

Aktualnie w ramach świadczeń gwarantowanych w POZ możliwe jest wykonanie szybkich testów antygenowych wykrywających zakażenie wirusem grypy, wirusem syncytium nabłonka dróg oddechowych oraz SARS-CoV-2 (tzw. testy Combo). Są to zwykle testy immunochromatograficzne, a materiałem do badania jest najczęściej wydzielina z nosa lub gardła. Materiał pobiera się zgodnie z instrukcją producenta, wynik uzyskuje się w ciągu 15 minut.

W przypadku grypy wadą szybkich testów jest ich stosunkowo mała czułość, która wynosi około 50–60%. Oznacza to, że przy użyciu testu wykryjemy 50–60% chorych, natomiast 40–50% chorych na grypę uzyska wynik fałszywie ujemny. Z tego powodu przy poważnym podejrzeniu grypy lub jej powiązania epidemiologicznego (np. kontakt z chorym, u którego rozpoznano grypę) należy rozpocząć leczenie przeciwwirusowe, nawet jeśli wynik szybkiego testu jest ujemny.

Z kolei swoistość szybkich testów jest duża, co oznacza, że dodatni wynik testu z dużym prawdopodobieństwem potwierdza grypę. Innymi słowy: szybkie testy dostarczają bardzo mało wyników fałszywie dodatnich.

W praktyce badania wirusologiczne należy wykonać zwłaszcza u chorych z grupy zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu i rozwoju powikłań, z ciężką lub postępującą chorobą grypopodobną oraz z innymi wskazaniami do hospitalizacji, gdy wynik wpływa na sposób leczenia.

Piśmiennictwo

1. Mastalerz-Migas A.: Grypa, od rozpoznania do leczenia. Praktyczny przewodnik dlalekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Wydawnictwo Biofarm, 2018
2. Chartrand C., Leeflang M.M., Minion J. i wsp.: Accuracy of rapid influenza diagnostictests: a meta-analysis. Ann. Intern. Med., 2012; 156 (7): 500–511
3. Brydak L.B., Wozniak-Kosek A., Nitsch-Osuch A.: Influenza diagnosis and vaccinationin Poland. Respir. Physiol. Neurobiol., 2013; 187 (1): 88–93
4. Doniec Z., Mastalerz-Migas A., Krenke K. i wsp.: Rekomendacje postępowania diagnostyczno-terapeutycznegow kaszlu dzieci dla lekarzy POZ. Lekarz POZ, 2016; 4: 305–321
5. Centers for Disease Control and Prevention: Prevention and control of influenza withvaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices, UnitedStates, 2018–19 influenza season. MMWR, 2018; 67 (22): 643–645
6. Public Health Agency of Canada. National Advisory Commitee on Immunisation (NACI)Canadian Immunization Guide Chapter on Influenza and Statement on Seasonal InfluenzaVaccine for 2017–2018. Ottawa, Ontario, 2017
7. AAP Committee on Infectious Diseases: Recommendations for prevention and control ofinfluenza in children, 2017–2018. Pediatrics, 2017; 140: e20172550
8. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonalinfluenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on ImmunizationPractices – United States, 2017–18 Influenza Season. MMWR Recomm. Rep., 2017; 66: 1–20