Czy pranobeks inozyny jest skuteczny w zwalczaniu wirusa grypy?

Pranobeks inozyny jest syntetyczną pochodną puryny – składnika nukleotydów adeniny i guaniny budujących DNA i RNA. Lek nie wpływa na replikację wirusów, natomiast mieliśmy nadzieję, że wykazuje działanie immunostymulujące. Według producentów (lek występuje pod wieloma markami handlowymi) substancja ta w badaniach in vitro nasila wytwarzanie cytokin IL-1 oraz IL-2, jednocześnie zwiększając ekspresję receptora IL-2, a w badaniach in vivo zwiększa endogenne wydzielanie interferonu γ, a zmniejsza wytwarzanie IL-4. Na korzystne efekty kliniczne w zakażeniach wirusowych układu oddechowego miałoby mieć również wpływ nasilanie chemotaksji i fagocytozy neutrofili, monocytów i makrofagów. Niestety jak dotąd w badaniach klinicznych nie potwierdzono, aby pranobeks inozyny wykazywał jakiekolwiek działanie silniejsze niż placebo, co oznacza brak dowodów na jego skuteczność kliniczną.

Z tej przyczyny ani polskie, ani zagraniczne towarzystwa naukowe nie zalecają tego preparatu do stosowania jako środka przeciwwirusowego lub stymulującego odporność. Nie został on dopuszczony do sprzedaży w Stanach Zjednoczonych.

Ponieważ dysponujemy lekiem przeciwwirusowym o potwierdzonej skuteczności (oseltamiwir) w zakresie łagodzenia przebiegu grypy, przyspieszenia ustępowania objawów, zmniejszenia ryzyka rozwoju powikłań oraz zaraźliwości chorego dla otoczenia, stosowanie środka o wątpliwej skuteczności byłoby błędem rodzącym poważne konsekwencje dla chorego oraz lekarza. U niektórych osób, zwłaszcza z grup ryzyka, grypa ma ciężki przebieg. Chory może wymagać leczenia szpitalnego, trafić na oddział intensywnej terapii, a nawet umrzeć. Leczenie, które stosujemy, ma wpływ na losy pacjenta, dlatego powinno się opierać na wynikach prawidłowo przeprowadzonych badań. Stosowanie niesprawdzonych substancji leczniczych wiąże się z ryzykiem niepowodzenia leczenia oraz rozwoju powikłań.

Piśmiennictwo

1. Antczak A.: Grypa. Praktyczne kompendium. Warszawa, Medical Tribune Polska, 2015
2. Kondrich J., Rosenthal M.: Influenza in children. Curr. Opin. Pediatr., 2017; 29 (3): 297–302
3. Charakterystyka Produktów Leczniczych: Tamiflu, Ebilfumin, Tamivil
4. Malosh R.E., Martin E.T., Heikkinen T. i wsp.: Efficacy and safety of oseltamivir in children: systematic review and individual patient data meta-analysis of randomized controlled trials. Clin. Infect. Dis., 2018; 66 (10): 1492–1500
5. Uyeki T.M.: Oseltamivir treatment of influenza in children. Clin. Infect. Dis., 2018; 66 (10): 1501–1503
6. Centers for Disease Control and Prevention. Prevention and control of influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices, United States, 2018–19 influenza season. MMWR, 2018; 67 (22): 643–645
7. Feleszko W., Zalewski B.M., Ruszczynski M.: Non-specific immune stimulation. Separating the wheat from the chaff. Paediatr. Respir. Rev., 2013; pii: S1526-0542(13)00123–1