Dlaczego nie wykonuje się obowiązkowych badań w kierunku zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności u kobiet w ciąży?

Badanie w kierunku HIV nie jest obowiązkowe w większości krajów UE. Obowiązkowe jest natomiast zaproponowanie pacjentce tego badania. Zgoda na wykonanie badania nie musi być wyrażona pisemnie, a w dokumentacji medycznej pacjentki powinien się znaleźć jego wynik lub, jeśli pacjentka nie wyraziła zgody na badanie, odpowiedni wpis z podpisem lekarza i pacjentki. Jeśli badania w kierunku HIV nie przeprowadzono podczas ciąży, należy zaproponować jego wykonanie w czasie porodu lub u noworodka (w ciągu pierwszych 12 godzin życia). W sytuacji porodu przedwczesnego przeciwciała anty-HIV można oznaczyć u wcześniaka urodzonego >34. tygodnia ciąży, przed tym terminem wynik testu może być fałszywie ujemny, a wiarygodne badanie można wykonać wyłącznie u matki dziecka. Wynik badania przeprowadzonego w czasie porodu lub u noworodka umożliwia rozpoczęcie działań zapobiegających zakażeniu odmatczynemu HIV. Postępowanie profilaktyczne należy rozpocząć w ciągu pierwszych 4 godzin życia, nie później niż do ukończenia 48. godziny życia. Od 23 marca 2011 roku w Polsce obowiązuje Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem z dnia 23 września 2010 roku. Rozporządzenie to określa zalecany zakres świadczeń profilaktycznych i działań w zakresie promocji zdrowia oraz badań diagnostycznych i konsultacji medycznych wykonywanych u kobiet w okresie ciąży. Wynika z niego, że test w kierunku HIV u kobiety ciężarnej należy wykonać do 10. tygodnia i między 33. a 37. tygodniem ciąży. (marzec 2014 aktualizacja)  

Piśmiennictwo

1. Marczyńska M., Szczepańska-Putz M., Dobosz S. i wsp.: Zalecenia zapobiegania wrodzonemu zakażeniu HIV. [W:] Horban A., Podlasin R., Cholewińska G., Bąkowska E.: Zalecenia PTN AIDS dotyczące zasad opieki nad pacjentami zakażonymi HIV PTN AIDS. Warszawa, 2011: 242–246
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardów postępowania oraz procedur medycznych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem z dnia 23 września 2010. Dz.U.10.187.1259 z dnia 7 października 2010 r.