W jakich sytuacjach dochodzi do wertykalnego zakażenia HIV u dziecka?

Do zakażenia HIV u dorosłych dochodzi przede wszystkim na drodze kontaktów seksualnych i poprzez krew. Głównym czynnikiem ryzyka transmisji HIV z matki na jej dziecko jest wysoka wiremia HIV u ciężarnej. Do zakażenia dziecka może dojść w czasie ciąży, w trakcie porodu lub podczas karmienia piersią. Do 70% zakażeń dochodzi w okresie okołoporodowym, ale najczęściej podczas porodu. Dodatkowe (poza wysoką wiremią) znane czynniki ryzyka zakażenia dziecka HIV obejmują: (1) podczas ciąży – niewydolność łożyska, przedwczesne odklejanie się łożyska i amniopunkcja diagnostyczna, (2) podczas porodu – odejście wód płodowych >4 godziny przed urodzeniem dziecka (zwiększa ryzyko 2-krotnie), amniocenteza w trakcie porodu, poród z zastosowaniem próżniociągu lub kleszczy położniczych. Istotnym czynnikiem ryzyka jest także karmienie piersią, wirus HIV jest bowiem obecny w pokarmie kobiecym. Średnie ryzyko zakażenia podczas karmienia piersią w ciągu miesiąca karmienia dotyczy około 1% dzieci. Wyłączne karmienie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia wiąże się z około 4,7% ryzykiem zakażenia, a przedłużenie karmienia ponad 6 miesięcy istotnie zwiększają ryzyko zakażenia dziecka (całkowite ryzyko wzrasta do ok. 50%). W krajach rozwiniętych, a więc także w Polsce, karmienie piersią przez kobiety zakażone HIV jest przeciwwskazane. (marzec 2014 aktualizacja)  

Piśmiennictwo

1. Marczyńska M., Szczepańska-Putz M., Dobosz S. i wsp.: Zalecenia zapobiegania wrodzonemu zakażeniu HIV. W: Horban A., Podlasin R., Cholewińska G., Bąkowska E.: Zalecenia PTN AIDS dotyczące zasad opieki nad pacjentami zakażonymi HIV. PTN AIDS, Warszawa, 2011: 242–246
2. Niemiec T., Kotarski J., Radowicki S. i wsp.: Rekomendacje zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie zapobiegania perinatalnej transmisji HIV z dnia 24.10.2008. Ginekol. Pol., 2009; 80 (1): 59–62