Czy przed nakłuciem lędźwiowym należy zbadać dno oka lub wykonać MR, czy wystarczy ocenić brak cech zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego w badaniu przedmiotowym? Czy u dziecka z zarośniętym ciemieniem i podejrzeniem ZOMR powinno się wykonać TK głowy przed wykonaniem nakłucia lędźwiowego (ocena obecności obrzęku mózgu lub jego braku)?

01-04-2014
dr hab. n. med. Leszek Szenborn prof. nadzw.
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

W przypadku podejrzenia ostrej neuroinfekcji u pacjentów z krótkim wywiadem chorobowym, typowymi objawami ZOMR i brakiem klinicznych cech zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego nie ma potrzeby wykonywania badania okulistycznego ani obrazowego w celu wykluczenia obrzęku mózgu. Tętniące ciemię i brak innych objawów zwiększonego ciśnienia nie stanowi przeciwwskazania do wykonania nakłucia lędźwiowego. Zarośnięcie ciemienia nie ma znaczenia przy podejmowaniu decyzji. Badania obrazowe (MR lub TK) wymagają czasu i często dodatkowego transportu, co może istotnie opóźnić leczenie i pogorszyć rokowanie. Jeśli pacjent jest w bardzo ciężkim stanie, to lepiej odłożyć wykonanie nakłucia (o 24–48 h) do czasu poprawy jego stanu ogólnego i podać mu deksametazon oraz antybiotyki.

Natomiast u pacjentów z podejrzeniem neuroinfekcji (np. sztywność karku, dodatnie objawy oponowe, ból głowy, wymioty), ale bez wysokiej gorączki, objawów toksemii i wstrząsu, a także z wywiadem obejmującym ponad 3 dni wykonanie nakłucia lędźwiowego powinno się poprzedzić badaniem okulistycznym lub obrazowym. Trzeba pamiętać, że u dzieci stosunkowo często występują nowotwory OUN przebiegające pod maską neuroinfekcji. Ze względu na ryzyko ropnia mózgu wykonanie badań obrazowych przed nakłuciem lędźwiowym może być również uzasadnione u pacjentów z wtórnym neurozakażeniem uszno- lub zatokopochodnym (większość z tych chorych była wcześniej leczona antybiotykiem). (kwiecień 2014 nowe)

Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej