Jak należy postąpić, gdy u kobiety karmiącej piersią 2-tygodniowego noworodka rozpoznano krztusiec? Czy można karmić dziecko ściągniętym pokarmem, gdy matka przyjmuje klarytromycynę?

Krztusiec jest ciężką, potencjalnie zagrażającą życiu chorobą, zwłaszcza u dzieci w pierwszych miesiącach życia. Niemowlęta najczęściej zakażają się od swoich rodziców, rodzeństwa i opiekunów. W krajach, w których rutynowo szczepi się dzieci na krztusiec, chorują przede wszystkim nastolatki i dorośli. Największą zakaźność w przebiegu krztuśca obserwuje się w fazie kataralnej. Zgodnie z zaleceniami, dziecko matki chorej na krztusiec należy odizolować na czas 5-dniowej antybiotykoterapii. W tym czasie niemowlę może, a nawet powinno otrzymywać odciągane mleko ze względu na zawarte w nim liczne czynniki odporności swoistej i nieswoistej. Zakażenie krztuścem jest przenoszone drogą kropelkową, nie ma natomiast doniesień na temat zakażeń przez mleko matki.

W leczeniu krztuśca stosuje się antybiotyki makrolidowe, które są dopuszczone do stosowania w czasie laktacji. W kilku pracach donoszono o zwiększonym ryzyku przerostu odźwiernika u niemowląt, których matki otrzymywały makrolidy, dlatego w takich przypadkach wskazana jest obserwacja dziecka. Noworodek powinien otrzymać chemioprofilaktykę.

Na świecie bada się różne strategie zapobiegania zachorowaniom na krztusiec u niemowląt – poprzez szczepienie matki w okresie ciąży, co zapewnia odpowiedni przezłożyskowy transfer przeciwciał, strategię kokonu, czyli zaszczepienie wszystkich domowników tuż po urodzeniu dziecka, a także szczepienie noworodków. Każda z nich ma swoje zalety, ale też wady. Wydaje się, że skuteczne może być łączne stosowanie różnych strategii.

Piśmiennictwo

1. Królak-Olejnik B.: Matczyne przeciwwskazania do karmienia piersią. (W:) Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A. (red.): Karmienie piersią w teorii i praktyce. Podręcznik dla doradców i konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy. Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2012
2. https://toxnet.nlm.nih.gov/newtoxnet/lactmed.htm
3. Quinello C., Quintilio W., Carneiro-Sampaio M., Palmeira P.: Passive acquisition of protective antibodies reactive with Bordetella pertussis in newborns via placental transfer and breast-feeding. Scand. J. Immunol., 2010; 72 (1): 66–73
4. Lund M., Pasternak B., Davidsen R.B. i wsp.: Use of macrolides in mother and child and risk of infantile hypertrophic pyloric stenosis: Nationwide cohort study. BMJ, 2014; 348: g1908
5. Locht C., Mielcarek N.: New pertussis vaccination approaches: en route to protect newborns? FEM S Immunol. Med. Microbiol., 2012; 66: 121–133