Jakie badania diagnostyczne należy zlecić niemowlęciu karmionemu piersią, u którego obserwujemy duży przyrost masy ciała (1-2 kg/mies.)?

Problem nadmiernej masy ciała bardzo rzadko dotyczy dzieci karmionych wyłącznie piersią. Przyrost masy ciała należy oceniać na podstawie siatek centylowych opracowanych przez WHO dla dzieci karmionych piersią. Dla niemowlęcia z dużym przyrostem masy ciała należy ustalić indywidualny schemat karmienia:

• ograniczyć intensywne karmienia piersią

• proponować ssanie nieodżywcze (ssanie opróżnionej piersi, ssanie smoczka)

• karmić wyłączne piersią do 6. miesiąca życia

• zwiększać aktywność dziecka poprzez zachęcanie do ruchu zamiast trzymania lub ograniczania niemowlęcia w nosidełku lub otulaczu

• starsze niemowlęta należy zachęcać do zabawy i raczkowania, aby zminimalizować siedzenie.

Dla matki istotna jest informacja o zwiększającej się zawartości tłuszczu w mleku w miarę jego wypływu (czasu trwania karmienia). Pokarm I fazy, czyli mleko spożywane na początku karmienia, jest mniej kaloryczne niż pokarm II fazy, czyli mleko spożywane na końcu karmienia. Dieta matki nie ma wpływu na zawartość lipidów w mleku i jego kaloryczność, dlatego nie ma potrzeby, aby ją korygować. W przypadku utrzymywania się nadmiernego przyrostu masy ciała u dziecka należy pobrać próbkę pokarmu matki i ocenić zawartość lipidów. Można ocenić „creamatokryt” lub stężenie makroskładników w mleku kobiecym przy pomocy analizatora MIRIS HMA (w każdym Banku Mleka Kobiecego w Polsce).

Badania epidemiologiczne przeprowadzone w ostatnich latach wskazują, że karmienie piersią wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka nadwagi i otyłości u dzieci. Karmienie piersią przez matki z otyłością i cukrzycą zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia w późniejszym wieku tych zaburzeń metabolicznych u dzieci.

Jednak bogatobiałkowe produkty uzupełniające karmienie piersią zwiększają ryzyko otyłości i nadwagi w przyszłości. Wcześniejsze wprowadzenie SF wiąże się z krótszym karmieniem piersią. Odroczenie do wieku 6 miesięcy jest ważne dla wspierania trwałego karmienia piersią i zapobiegania otyłości w przyszłości. Znaczenie karmienia piersią przez ≥6 miesięcy w zapobieganiu otyłości podkreślono w wytycznych „Zapobieganie i leczenie otyłości u dzieci” Endocrine Society.

Piśmiennictwo

1. Lawrence R.A., Lawrence R.M.: Normal growth, failure to thrive and obesity in the breastfed infant. (W:) Lawrence R.A., Lawrence R.M. (red.): Breastfeeding. A guide for medical profession. 8th Edition. Philadelphia, Elsevier Health Sciences, 2016: 338–363
2. Zheng M., D’Souza N.J., Atkins L. i wsp.: Breastfeeding and the longitudinal changes of body mass index in childhood and adulthood: a systematic review. Adv. Nutr., 2024; 15 (1): 100 152
3. Verduci E., Bronsky J., Embleton N. i wsp.: Role of dietary factors, food habits, and lifestyle in childhood obesity development: a position paper from the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition Committee on Nutrition. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2021; 72 (5): 769–783
4. August G.P., Caprio S., Fennoy I. i wsp.: Prevention and treatment of pediatric obesity: an endocrine society clinical practice guideline based on expert opinion. J. Clin. Endocrinol. Metab., 2008; 93 (12): 4576–4599
5. Zorlu G.: New WHO child growth standards catch on. Bull. World Health Organ., 2011; 89 (4): 250–251