Czy zgodnie z przepisami w leczeniu dzieci i dorosłych można stosować suplementy diety lub środki dietetyczne specjalnego przeznaczenia medycznego?

Cytując ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia z sierpnia 2006 roku z późniejszymi zmianami: „suplementy diety to środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie normalnej diety, będące skoncentrowanym źródłem witamin, składników mineralnych lub innych wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, wprowadzone do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie”.

Zgodnie z powyższą definicją suplementów diety nie można stosować we wskazaniach terapeutycznych, ponieważ do tego przeznaczone są produkty lecznicze. Suplementy diety nie leczą, a zatem zalecanie produktów z tej kategorii w terapii jest błędem. Suplementów diety nie należy w żadnym wypadku przepisywać na recepcie, gdyż może to sugerować wskazania terapeutyczne do ich stosowania, co jest nieprawdą. Ponieważ doustnych postaci suplementów diety nie ocenia się w badaniach farmakokinetycznych, nie wiadomo, jaka jest ich biodostępność z przewodu pokarmowego. W praktyce nie można wykluczyć, że jest ona bliska zeru. Bezpieczeństwo stosowania suplementów nie jest monitorowane, co oznacza, że nie jesteśmy świadomi potencjalnych zagrożeń wynikających z działań niepożądanych lub interakcji.

Co więcej, suplementy diety mogą powodować działania niepożądane i wchodzić w interakcje z lekami, które równocześnie stosuje pacjent. Nie ma obowiązku zamieszczania informacji na ten temat na opakowaniu suplementu diety lub w dołączonych do opakowania ulotkach. Ze względu na nieznany profil bezpieczeństwa w skojarzeniu z jednocześnie przyjmowanymi lekami suplementów diety nie należy stosować w szczególności u dzieci przyjmujących leki psychotropowe, przeciwdrgawkowe, immunosupresyjne, glikokortykosteroidy, terapię ogólnoustrojową w onkologii i onkohematologii, a także leczenie biologiczne. Suplementy diety są przeciwwskazane u dziewcząt przyjmujących doustną hormonalną antykoncepcję z uwagi na ryzyko interakcji. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych u pacjentów przyjmujących leki i suplementy diety w pierwszej kolejności należy odstawić wszystkie suplementy diety.

Natomiast środki dietetyczne specjalnego przeznaczenia można stosować w ramach postępowania dietetycznego.

Piśmiennictwo

1. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1448)
2. Woźniak D., Przysławski J., Banaszak M., Drzymała-Czyż S.: Dietary supplements among children ages 0–3 years in poland-are they necessary? Foods, 2022; 12 (1): 16
3. Koç O., Tosyali M., Gökçe Ş., Koç F.: Use of dietary supplements and influencing factors in children. Int. J. Environ. Res. Public Health, 2024; 21 (6): 734