Co to znaczy, że olej rzepakowy jest bezerukowy? Czy powszechnie dostępne oleje z pierwszego tłoczenia są bezerukowe?

Kwas erukowy jest jednonienasyconym kwasem tłuszczowym o bardzo długim łańcuchu z 22-węglowym łańcuchem głównym i pojedynczym podwójnym wiązaniem pochodzącym z 9. pozycji od końca metylowego, z podwójnym wiązaniem w konfiguracji cis. Występuje w rodzinie Brassicaceae/Cruciferae i jest produkowany przez rzepak, gorczycę, brokuły, brukselkę i jarmuż.

Zwiększoną zawartość kwasu erukowego stwierdzono w błonach krwinek czerwonych u osób z autyzmem i regresją rozwojową. Dehydrogenaza acylo-koenzymu A wytwarzana w wątrobie rozkłada kwas erukowy na kwasy tłuszczowe o krótszym łańcuchu. Niemowlęta mają stosunkowo małe stężenie tego enzymu i z tego powodu nie należy im podawać pokarmów o dużej zawartości kwasu erukowego.

Uprawiane w Polsce odmiany rzepaku zawierają <1% kwasu erukowego, a Codex Alimentarius (normy, zalecenia i wytyczne wykorzystywane w skali międzynarodowej przez przemysł rolno-spożywczy, środowiska naukowe oraz urzędy, opracowane przez Komisję Kodeksu Żywnościowego w ramach Wspólnego Programu dla Norm dotyczących Żywności, powołanego przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa [FAO] oraz Światową Organizację Zdrowia [WHO] – przyp. red.) dopuszcza zawartość maksymalnie 2% kwasu erukowego w olejach rzepakowych. Popularne i dostępne w sklepach oleje rzepakowe są bezpieczne do stosowania w diecie dzieci w każdym wieku. Zaletą oleju rzepakowego, oprócz jego powszechnej dostępności, jest duża zawartość kwasów tłuszczowych – linolowego (omega-6) i linolenowego (omega-3) – w optymalnej proporcji (2:1), w porównaniu z innymi tłuszczami roślinnymi.

Piśmiennictwo

1. Codex Alimentarius FAO/WHO: Codex standard for named vegetable oils. Codex – Stan 210–1999, 2005; 1–13
2. https://ncez.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-krazenia/olej-kokosowy–szkodzi-czy-pomaga-
3. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5281116