Czy lekarz może zostać ukarany, jeżeli pacjentowi uprawnionemu do refundacji wypisze lek na 100%?

01-01-2014
dr n. prawn. Radosław Tymiński radca prawny
www.prawalekarzy.pl

Odpowiedź na to pytanie wymaga uściślenia, że refundacja jest możliwa, o ile zostaną spełnione następujące wymagania:

  • pacjent jest ubezpieczony lub ma dodatkowe uprawnienia (np. CN czy DN)

  • lekarz podpisał umowę z NFZ uprawniającą do wypisywania recept refundowanych lub pracuje u świadczeniodawcy, który ma kontrakt z NFZ

  • lekarz wybrał lek z obwieszczenia w sprawie wykazu leków refundowanych i 

  • zastosował go we wskazaniu objętym refundacją.

W związku z tym, w praktyce możemy się znaleźć w następujących sytuacjach:

Po pierwsze, pacjent ubezpieczony leczy się u lekarza, który nie podpisał indywidulanej umowy z NFZ lub pracuje w podmiocie leczniczym, który takiej umowy nie ma. W tej sytuacji lekarz nie może wypisać pacjentowi leku ze zniżką. Tym samym nie może też zostać ukarany za niewypisanie leku ze zniżką.

Po drugie, pacjent ubezpieczony leczy się u lekarza, który podpisał umowę indywidualną z NFZ lub pracuje w podmiocie leczniczym, który ma taką umowę. Lekarz wybiera lek refundowany, lecz we wskazaniu nieobjętym refundacją. W tej sytuacji lekarz nie może wypisać pacjentowi leku ze zniżką. Tym samym nie może też zostać ukarany za niewypisanie leku ze zniżką.

Po trzecie, pacjent ubezpieczony leczy się u lekarza, który podpisał indywidulaną umowę z NFZ lub pracuje w podmiocie leczniczym, który ma taką umowę. Lekarz wybiera lek refundowany we wskazaniu objętym refundacją. W tej sytuacji lekarz może wypisać pacjentowi lek ze zniżką, jednak – moim zdaniem – nie musi, gdyż w przepisach prawa nie wskazano jednoznacznie, że lekarz ma obowiązek przepisać lek ze zniżką zawsze, gdy ustali, iż lek jest refundowany. Tym samym lekarza nie można – według mnie – ukarać za wypisanie w omawianym przypadku leku ze 100% odpłatnością. Od tej reguły widziałbym jednak jeden wyjątek, a mianowicie sytuację, w której lekarz lub podmiot leczniczy w umowie z NFZ zobowiązali się do wypisywania leków ze zniżką zawsze, gdy dany lek może być przepisany ze zniżką. Odmowa wypisania leku ze zniżką w takim przypadku będzie skutkować odpowiedzialnością – umowną – lekarza wobec NFZ. (RT) (2013, 2014)

Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Rodzinna 2026
    Kraków, 27–28 listopada
    • współczesne wyzwania medycyny rodzinnej w praktyce
    • diagnostyka i decyzje terapeutyczne w podstawowej opiece zdrowotnej
    • choroby przewlekłe w POZ – aktualne standardy postępowania
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Mózg i emocje 2026
    Konferencja Szkoleniowa "Neurologia i Psychiatria Dziecięca w Dialogu" Katowice, 5 grudnia

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej