Czy u każdego dziecka z zaparciami należy oznaczać hormony tarczycy i stężenie wapnia?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Niedoczynność tarczycy i hipokalcemia to potencjalne przyczyny zaparć u dzieci. Czy u każdego dziecka z zaparciami należy oznaczać hormony tarczycy i stężenie wapnia?

Odpowiedź

Organiczne przyczyny zaparcia u dzieci stwierdza się u niewielkiego odsetka chorych. Należą do nich m.in: wady wrodzone przewodu pokarmowego, niedoczynność tarczycy, hiperkalcemia, hipokaliemia, cukrzyca, celiakia, mukowiscydoza.

U dzieci najczęściej rozpoznaje się zaparcie czynnościowe. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) oraz North American Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (NASPGHAN) rozpoznanie powinno opierać się na wywiadzie i badaniu przedmiotowym, wykluczeniu objawów alarmujących i spełnieniu tzw. Kryteriów Rzymskich IV.

Nie zaleca się rutynowego oznaczania stężenia hormonów tarczycy i stężenia wapnia w surowicy u dzieci z zaparciem, bez towarzyszących objawów alarmujących. Ponadto, autorzy cytowanych rekomendacji nie zalecają również rutynowego wykonywania badań w kierunku alergii na białko mleka krowiego u dzieci z zaparciem czynnościowym. Próbę eliminacji mleka krowiego na okres około 2–4 tygodni można rozważyć ewentualnie u dzieci, u których nie obserwuje się poprawy po zastosowanym leczeniu.

Podsumowując, nie należy rutynowo oznaczać hormonów tarczycy ani stężenia wapnia w surowicy u dzieci z zaparciem.

Piśmiennictwo

1. Tabbers M., DiLorenzo C., Berger M. i wsp.: Evaluation and Treatment of Functional Constipation in Infants and Children: Evidence-Based Recommendations From ESPGHAN and NASPGHAN. JPGN, 2014; 58: 258–274
2. Benninga M.A., Nurko S., Faure C. i wsp.: Childhood functional gastrointestinal disorders: neonate/toddler. Gastroenterology, 2016; 150: 1443–1455 [p. MP-Ped. 6/2016 s. 29–31] i/lub Hyams J.S., Di Lorenzo C., Saps M. i wsp.: Childhood functional gastrointestinal disorders: child/adolescent. Gastroenterology, 2016; 150: 1456–1468