Czy pacjent może się „uzależnić” od preparatów zawierających makrogole stosowanych przewlekle z powodu zaparcia?

„Uzależnienie” przewodu pokarmowego od leczenia to jedna z podstawowych obaw rodziców dzieci z przewlekłym zaparciem. Lęk przed długotrwałą terapią może prowadzić do zbyt szybkiego odstawienia lub zmniejszenia dawki leku, co ostatecznie jest przyczyną nieskuteczności terapii.

Przed rozpoczęciem leczenia należy szczegółowo wyjaśnić mechanizm działania wszystkich stosowanych leków oraz wstępnie określić czas trwania terapii. Makrogole, jako leki o działaniu osmotycznym, zwiększają objętość znajdujących się w jelicie płynów, upłynniając lub rozluźniając masę kałową. Ponieważ jedynie wspomagają pracę jelit, można je bezpiecznie stosować przez kilka tygodni, a nawet miesięcy. Natomiast preparaty do odbarczenia jelit (zarówno doustne, jak i doodbytnicze) stosuje się maksymalnie przez kilka lub kilkanaście dni, gdyż ze względu na drażniący charakter mogą wywoływać stan zapalny.

Leczenie zaparcia jest długotrwałe, a samo zaparcie, jak każde inne zaburzenie czynnościowe, może nawracać, zwłaszcza po zakończeniu leczenia lub redukcji dawki makrogoli, sprawiając wrażenie uzależnienia przewodu pokarmowego od stosowanego leczenia. Jednak odpowiedź na pytanie o uzależnienie brzmi NIE – przewód pokarmowy nie uzależnia się od przewlekle stosowanych makrogoli!

Piśmiennictwo

1. Vriesman M.H., Koppen I.J.N., Camilleri M. i wsp.: Management of functional constipation in children and adults. Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol., 2020; 17 (1): 21–39
2. Tabbers M.M., DiLorenzo C., Berger M.Y. i wsp.: Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: evidence-based recommendations from ESPGHAN and NASPGHAN. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2014; 58 (2): 258–274