Jakie leki przeczyszczające można stosować u dzieci w leczeniu zaparcia i jakimi kryteriami się kierować przy ich wyborze? Czy laktuloza jest zawsze lekiem pierwszego wyboru?

01-01-2014
prof. dr hab. n. med. Józef Ryżko
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
dr n. med. Maciej Dądalski
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Wybór leku zależy od wieku dziecka. U niemowląt na początku leczenia zaleca się laktulozę w dawce 1–3 ml/kg mc./dawkę 1–2 razy dziennie. W krajach zachodnich dzieciom >6. miesiąca życia podaje się także wodorotlenek magnezu (milk of magnesia).

W okresie poniemowlęcym do laktulozy można dodać preparat zawierający PEG.

Dzieciom >1. roku życia na początku terapii można podać parafinę płynną w dawce 1–3 ml/kg mc./24 h. Lek ten ułatwia usunięcie zalegających mas kałowych z odbytnicy i esicy.

U dzieci z retencją kału jeden lek jest zwykle nieskuteczny, dlatego od początku terapii stosuje się 2 leki (laktulozę z dokuzanem sodowym lub PEG). Natomiast różne środki drażniące w postaci tabletek lub herbatek, co podkreślają autorzy różnych poradników terapeutycznych, można stosować doraźnie lub przez krótki okres.

Działanie siemienia lnianego lub leków zawierających nasiona babki lancetowanej polega na ich pęcznieniu i powiększaniu w ten sposób objętości stolca, co stymuluje motorykę jelita grubego. W przypadku wdrożenia takiego postępowania bardzo ważne jest częste pojenie dziecka. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

  1. Ryżko J., Socha J.: Zaburzenia czynnościowe układu pokarmowego u dzieci i młodzieży. Warszawa, PZWL, 2004
  2. Benninga M.A., Voskuijl W.P., Taminiau A.J.M.: Childhood constipation: is there new light in the tunnel? J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2004; 39; 448–463
  3. Ryżko J.: Biegunki i zaparcia. Warszawa, PZWL, 2009
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej