Jak interpretować wyniki badania kalprotektyny w stolcu?

Kalprotektyna jest białkiem, które reguluje stan zapalny. Jej stężenie jest szczególnie duże w neutrofilach i monocytach. Gdy dochodzi do ich rozpadu, kalprotektyna jest uwalniania do światła jelita i wydalana z kałem. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi wskazania do oznaczenia stężenia kalprotektyny w stolcu u dzieci obejmują:

• diagnostykę i monitorowanie nieswoistego zapalenia jelit

• różnicowanie organicznych i czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego

• monitorowanie po resekcji jelita

• badania przesiewowe w kierunku:
  a) martwiczego zapalenia jelit u noworodków
  b) zajęcia przewodu pokarmowego u pacjentów z zapaleniem naczyń związanym z IgA przy braku jawnego krwawienia
  c) enteropatii w przebiegu mukowiscydozy.

Interpretując wynik oznaczenia stężenia kalprotektyny w kale, przede wszystkim należy się upewnić, że próbkę pobrano w odpowiedni sposób. Zgodnie z zaleceniami ESPGHAN próbki stolca nie powinno się pobierać z pieluchy, szczególnie jeśli jego konsystencja jest luźna – stolec w pieluszce może ulec zagęszczeniu, co zawyża wynik badania. Po pobraniu próbkę można przechowywać ≤3 dni w temperaturze pokojowej i ≤7 dni w lodówce. Nie wydaje się jednak, aby na wynik miała wpływ pora dnia, płeć, pochodzenie etniczne czy status społeczno-ekonomiczny pacjenta. Bez wątpienia natomiast dużą rolę odgrywa wiek. Wydaje się, że u dzieci >4. roku życia wartości prawidłowe mieszczą się w zakresie 50–100 µg/g. Nie ustalono natomiast zakresu wartości prawidłowych u dzieci młodszych, choć bez wątpienia są one większe (szczególnie u niemowląt).

Warto wspomnieć, że zwiększone stężenie kalprotektyny nie jest swoiste dla choroby Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (u tych pacjentów służy do monitorowania aktywności choroby). Duże wartości wyników uzyskuje się również w zakażeniach bakteryjnych przewodu pokarmowego, mukowiscydozie, polipach jelita grubego i zapaleniu stawów o podłożu reumatoidalnym.

Piśmiennictwo

1. Koninckx C.R., Donat E., Benninga M.A. i wsp.: The use of fecal calprotectin testing in paediatric disorders: a position paper of the European Society for Paediatric Gastroenterology and Nutrition Gastroenterology Committee. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2021; 72 (4): 617–640