Czy u dzieci występują żylaki odbytu? Co może być ich przyczyną i jak się je leczy?

01-01-2014
prof. dr hab. n. med. Piotr Socha
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
lek. Anna Wiernicka
Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Żylaki odbytu powstają w następstwie wytworzenia krążenia obocznego w przebiegu nadciśnienia wrotnego pomiędzy żyłami krezkowymi a żyłami odbytu. Żylaki odbytu u dzieci występują rzadko. W przypadku stwierdzenia u dziecka żylaków wewnętrznych odbytu, należy w pierwszej kolejności wykluczyć nadciśnienie wrotne. Częstość występowania żylaków odbytu u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym oraz stopień ich zaawansowania koreluje z liczbą przeprowadzonych zabiegów sklerotyzacji żylaków przełyku. Leczenie należy zlecić jedynie pacjentom objawowym, a satysfakcjonujące efekty przynosi sklerotyzacja lub zakładanie gumowych podwiązek (banding).

Zupełnie innym zaburzeniem są guzki krwawnicze, potocznie nazywane „hemoroidami”, a niewłaściwie „żylakami odbytu”. Są to prawidłowe struktury anatomiczne o jamistej budowie, gdzie tętnice bezpośrednio łączą się z żyłami bez naczyń włosowatych, tworząc tzw. poduszeczki naczyniowe wypełnione krwią tętniczą, znajdujące się w błonie podśluzowej w kanale odbytu powyżej linii zębatej. Ta choroba najczęściej występuje u dorosłych, a sporadycznie u dzieci. W obu grupach wiekowych powstawaniu guzków krwawniczych sprzyjają zaparcie stolca, zaburzenia czynności jelit, utrudnione opróżnianie odbytnicy oraz przedłużony czas defekacji. U dzieci mogą występować w przebiegu innych chorób, takich jak choroba Crohna, nowotwory jelita grubego czy wypadanie błony śluzowej odbytnicy, i zawsze wymagają przeprowadzenia szerszej diagnostyki. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

  1. Keller K.-M.: Proctological disorders in children. Verdauungskrankheiten, 2001; 19 (2): 89–97
  2. Heaton N.D., Davenport M., Howard E.R.: Incidence of haemorrhoids and anorectal varices in children with portal hypertension. Br. J. Surg.,1993; 80: 616–618
  3. Gupta P.J.: Grade III bleeding haemorrhoids in a 6-year-old boy. Surg. Pract., 2005; 9: 50–52
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej