Jaka jest rola badań serologicznych w diagnostyce chorób pasożytniczych?

Przydatność testów serologicznych jest bardzo ograniczona. Podstawowym sposobem wykrycia zarażenia pasożytniczego jest stwierdzenie obecności pasożytów, ich postaci rozwojowych lub jaj w kale, moczu, treści dwunastniczej, krwi lub innym materiale biologicznym pochodzącym od pacjenta. Przydatność badań serologicznych ogranicza się do diagnostyki inwazji tkankowych (toksokarozy, wągrzycy, włośnicy i bąblowicy), w których trudno uzyskać materiał do badania.

W diagnostyce lambliozy zaleca się: poszukiwanie cyst i pasożytów w kale, wykrywanie antygenów Giardia lamblia w kale metodą immunoenzymatyczną lub metodą bezpośredniej immunofluorescencji (DFA [„złoty” standard wykrywania cyst]), badanie treści z dwunastnicy na obecność trofozoitów, badanie bioptatu jelita cienkiego i/lub treści z dwunastnicy na obecność DNA Giardia lamblia metodą PCR.

Badania serologiczne w lambliozie czy glistnicy służą do oceny narażenia populacyjnego na kontakt z pasożytami w badaniach epidemiologicznych. Nie są natomiast przydatne w diagnostyce zarażeń, gdyż nie pozwalają na odróżnienie zarażenia aktywnego od przebytego w nieokreślonej przeszłości. Skąd zatem popularność bezwartościowych w codziennej praktyce badań serologicznych (np. w kierunku glisty czy lamblii)? Zgodnie z rzymskim przysłowiem „gdzie korzyść, tam sprawca”, laboratoria komercyjne wykonają każde badanie jakiego zażyczy sobie i za które zapłaci pacjent, a co więcej chętnie je powtórzą.

Piśmiennictwo

1. Mandell G.L., Bennett J.E., Dolin R. i wsp.: Mandell, Douglas and Bennett’s principles and practice of infectious diseases. 4th ed. New York, Churchill Livingstone, 1995
2. American Academy of Pediatrics. 2012 Red Book: Report of the Committee on Infectious Diseases. 29th ed. Elk Grove Village, IL, American Academy of Pediatrics, 2012
3. Escobedo A.A., Almirall P., Robertson L.J. i wsp.: Giardiasis: the ever-present threat of a neglected disease. Infect. Disord. Drug Targets, 2010; 10 (5): 329–348