Czy probiotyki należy podawać rutynowo podczas antybiotykoterapii dożylnej, zwłaszcza najmłodszym dzieciom, czy tylko podczas leczenia antybiotykami doustnymi?

Wbrew powszechnym opiniom występowanie biegunki nie zależy od drogi podawania antybiotyku (doustnie lub pozajelitowo). Istotne znaczenie ma natomiast jego rodzaj. Największe ryzyko wystąpienia biegunki jest związane z antybiotykami o szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego, aktywnych wobec bakterii beztlenowych (np. klindamycyna, cefalosporyny – zwłaszcza II i III generacji, aminopenicyliny). Biorąc pod uwagę wyniki metaanalizy badań z randomizacją oceniających skuteczność probiotyków w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej (p. Med. Prakt. Pediatr. WS 1/2007, s. 108–112 – przyp. red.), wydaje się, że w przypadku stosowania antybiotyków „z grupy ryzyka” – bez względu na drogę podania – warto rozważyć i przedyskutować z rodzicami lub opiekunami dziecka podanie probiotyku o udowodnionym działaniu. Stosowanie takich probiotyków, w porównaniu z grupą kontrolną, zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunki związanej z antybiotykoterapią średnio o około 60%. Aby zapobiec biegunce u 1 dziecka, taki probiotyk należy podać 7 dzieciom leczonym antybiotykiem (NNT: 7 [95% CI: 5–10]).

Zgodnie z aktualnym (2010) stanowiskiem AAP podawanie probiotyków w zapobieganiu biegunce związanej ze stosowaniem antybiotyków jest uzasadnione, natomiast nie ma danych potwierdzających ich skuteczności w  leczeniu biegunki. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Johnston B.C., Goldenberg J.Z., Vandvik P.O. i wsp.: Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. Cochrane Database Syst Rev. 2011; 11: CD004827. doi: 10.1002/14651858.CD004827.pub3.
2. Hempel S., Newberry S.J., Maher A.R. i wsp.: Probiotics for the prevention and treatment of antibiotic-associated diarrhea: a systematic review and meta-analysis. JAMA. 2012; 18: 1959-1969
3. Thomas, D.W., Greer F.R., Committee on Nutrition, Section on Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition: Probiotics and prebiotics in pediatrics. Pediatrics, 2010; 126: 1217–1231