Czy nosicielstwo MRSA w nosie należy leczyć? Jak postąpić z pacjentem przyjmowanym na zabieg chirurgiczny?

MRSA (szczep Staphylococcus aureus oporny na metycylinę) to gronkowiec złocisty oporny na leczenie antybiotykami β-laktamowymi (często współistnieje oporność na aminoglikozydy, fluorochinolony i makrolidy). Bakteria może bytować na skórze lub w nosie nosiciela, nie dając żadnych objawów zakażenia. Najczęściej nosicielstwo dotyczy gronkowca złocistego wrażliwego na metycylinę (MSSA), a odsetek osób stale lub przejściowo skolonizowanych MSSA waha się w granicach 20–70%. Według badań epidemiologicznych odsetek osób z MRSA w ogólnej populacji wynosi 10–25%. Do przeniesienia bakterii może dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu fizycznego dwóch osób lub dotykania przedmiotów (np. klamek w drzwiach). Dla zdrowej osoby, będącej nosicielem bakterii, nie ma dużego ryzyka poważnego zachorowania. Istnieje jednak kilka czynników, które zwiększają ryzyko kolonizacji MRSA. Należą do nich:

• częste hospitalizacje

• częste zakażenia górnych dróg oddechowych, głównie o etiologii wirusowej

• częsta antybiotykoterapia

• immunosupresja.

Wskazaniem do badania przesiewowego w kierunku MRSA jest:

• przygotowanie pacjenta do dużego zabiegu chirurgicznego o dużym i średnim ryzyku (zabiegi kardiochirurgiczne, chirurgia naczyniowa, zabiegi ortopedyczne z wszczepieniem implantów)

• wykryte wcześniej nosicielstwo lub zakażenie MRSA

• bezpośrednie przejęcie pacjenta z innej placówki medycznej, gdzie spędził >24 h

• przyjęcie pacjenta na oddział intensywnej terapii.

Wskazaniem do dekolonizacji jest przede wszystkim:

• zabieg chirurgiczny o średnim i dużym ryzyku (kardiochirurgiczny, naczyniowy, ortopedyczny z wszczepieniem implantów)

• obniżona odporność.

Częste współistnienie szeregu mechanizmów oporności na powszechnie stosowane w leczeniu antybiotyki utrudnia eradykację MRSA. W Polsce w tym celu z wyboru stosuje się 2% mupirocynę w postaci maści do nosa. Niestety oporność gronkowca złocistego na mupirocynę narasta.

Piśmiennictwo

1. Liu C., Bayer A., Cosgrove S.E. i wsp.: Clinical Practice Guidelines by the Infectious Diseases Society of America for the treatment of methicillin-resistant Staphylococcus aureus infections in adults and children. Clin. Infect. Dis., 2011; 52 (3): e18–e55