Jakie są najczęstsze przyczyny przewlekłego uczucia zatkania nosa i upośledzenia jego drożności u dzieci i młodzieży w zależności od wieku?

Upośledzenie drożności nosa to objaw polietiologiczny. U noworodków i niemowląt znacznie częściej niż w wieku późniejszym stwierdza się wady rozwojowe nosa i przewodów nosowych (niedorozwój, zwężenie albo zniekształcenia struktur kostnych lub tkanek miękkich). We wczesnym okresie noworodkowym najistotniejsze znaczenie ma rozpoznanie niedorozwoju nozdrzy tylnych (częstość 1/5000–8000 urodzeń). Należy również uwzględnić zaburzenie drożności w następstwie urazu (wewnątrzłonowego, okołoporodowego lub po urodzeniu [w tym jatrogennego – zgłębnik żołądkowy, intubacja nosowo-tchawicza, nieostrożne oczyszczanie nosa]). U dzieci do ukończenia 1. roku życia najczęstszą przyczynę przewlekłego zatkania nosa stanowi jednak zapalenie związane z powtarzającymi się zakażeniami (zwykle wirusowymi) błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Przerost lub przewlekłe zapalenie migdałka gardłowego występuje w tym wieku bardzo rzadko, a wśród innych rzadkich przyczyn upośledzenia drożności przewodów nosowych wymienia się: przyczyny metaboliczne (niedoczynność tarczycy), guzy (naczyniaki, torbiele dermoidalne, przepuklina oponowa, bardzo rzadko nowotwory złośliwe) i polekowy nieżyt nosa.

U dzieci od 2. roku życia zaburzenia drożności zwykle mają związek ze stanami zapalnymi – infekcyjnymi lub alergicznymi (ANN). W wieku przedszkolnym dość często występuje także przerost i przewlekłe zapalenie migdałka gardłowego. Niekiedy przyczyną zatkania nosa są ciała obce (zwykle włożone przez dziecko podczas zabawy) albo następstwa urazu nosa lub twarzoczaszki. U niektórych dzieci przyczyną niedrożności jest znaczne skrzywienie przegrody nosa, rzadziej z przetrwałymi i nierozpoznanymi zaburzeniami rozwojowymi. Do rzadkich przyczyn należą: polipy nosa, guzy nosogardła i następstwa chorób systemowych (np. mukowiscydoza, zespoły dyskinezy rzęsek, ziarniniak Wegenera). (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Chmielik M. i wsp.: Zaburzenia drożności nosa u dzieci. Prob. Laryngol. Codzien. Prakt., 2003; 35: 2–10
2. Wojdas A., Kenig D.: Przyczyny niedrożności nosa. Terapia, 2004; 4: 20–23