Jakie jest postępowanie z dziećmi bezobjawowymi po kontakcie z prątkującym dorosłym? Czy u każdego dziecka z kontaktu należy wykonać RTG płuc i podstawowe badania laboratoryjne (nawet jeśli nie ma żadnych niepokojących objawów w badaniu przedmiotowym)? Czy dziecko z kontaktu powinno być pod opieką poradni pulmonologicznej, czy może być leczone w POZ?

Dzieci <5 lat oraz osoby w stanie immunosupresji są najbardziej narażone na zachorowanie na gruźlicę po zakażeniu i powinny być badane 2-krotnie – pierwszy raz jak najszybciej, najlepiej w ciągu tygodnia od wykrycia przypadku wskaźnikowego oraz drugi raz – 8 tygodni po ostatniej styczności z prątkującym chorym. Głównym celem badań jest wykluczenie aktywnej gruźlicy.

W czasie pierwszego badania, oprócz oceny klinicznej, zawsze wykonuje się RTG klatki piersiowej, test IGRA i/lub próbę tuberkulinową. Po wykazaniu, że dziecko nie ma objawów gruźlicy, należy jak najszybciej rozpocząć leczenie profilaktyczne, także w przypadku uzyskania ujemnego wyniku próby tuberkulinowej i ujemnego wyniku IGRA!

Po 8 tygodniach od ostatniej styczności z chorym w okresie jego zakaźności należy powtórzyć wszystkie wymienione wyżej badania.

U dzieci <6. miesiąca życia i osób w stanach ciężkiej immunosupresji, po wykluczeniu aktywnej gruźlicy należy kontynuować leczenie profilaktyczne (także jeśli wynik testu IGRA lub próby tuberkulinowej jest nadal ujemny!).

U dzieci <5. roku życia można wstrzymać pierwotne leczenie profilaktyczne, jeżeli wynik próby tuberkulinowej i/lub testu IGRA jest po 8 tygodniach nadal ujemny.

Dzieci starsze są mniej narażone na zachorowanie na ciężkie, krwiopochodne postaci gruźlicy, ale je również należy zbadać jak najszybciej po wykryciu, że osoba, z którą miały kontakt, prątkuje. Badanie należy powtórzyć po 8 tygodniach. Zalecenia te obejmują dzieci do 16. roku życia.

Ustalenie, kto ma się zajmować badaniem osób z kontaktu, lekarz POZ, czy pulmonolog, leży w kompetencjach Ministerstwa Zdrowia. (kwiecień 2014 nowe)

Piśmiennictwo

1. Korzeniewska-Koseła M.: Postępowanie wobec osób z kontaktu z chorym na gruźlicę. Zalecenia europejskie i polska perspektywa z uwzględnieniem zagadnień pediatrycznych. Med. Prakt. Pediatr., 2011; 6: 34–44
2. Kampmann B., Whittaker E., Williams A. i wsp.: Interferon-gamma release assays do not identify more children with active tuberculosis than the tuberculin skin test. Eur. Respir. J., 2009; 33: 1374–1382